Fıkıh Dersleri (Hanefi)

عَنْ أَسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: مَنْ صُنِعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَقَالَ لِفَاعِلِهِ : جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَقَدْ أَبْلَغَ فِي الثَّنَاءِ * رواه الترمذي
Usâme b. Zeyd’in bildirdiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi vesellem: “Bir kimseye bir iyilik yapılırsa o kimse de iyilik yapan kimseye: “Allah seni dünya ve âhirette hayıla mükâfatlandırsın”derse şüphesiz en güzel övgüyü yapmış ve karşılığını vermiş olur.” buyurdu.
[Sahih] {Tirmizî 2035, Sahiîhu’t-Terğîb 965}
~G

Soru: Hangi durumlarda teyemmüm alınabilir?

Cevap: Su bulunmadığında, suyu kullanmaya güç yetirilemediğinde, hastalığın artmasından veya iyileşmenin gecikmesinden korkulduğunda, aşırı soğuk sebebiyle hastalanma tehlikesi bulunduğunda teyemmüm caizdir.
Suyun bulunmaması için, kişinin yaklaşık bir mil (yaklaşık 1,5 km) mesafede su bulunmadığını bilmesi veya kuvvetle zannetmesi gerekir. Ayrıca su bulunduğu halde ona ulaşmak can veya mal tehlikesi doğuruyorsa yine teyemmüm alınır.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Bâbü't-teyemmüm; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü't-Tahâre.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

"Beş vakit namazla cumadan cumaya kılınan cuma namazları, arada büyük günahlara teşebbüs edilmedikçe, küçük günahlar için kefârettir"
{Mûslim, Tahâret, 14; Ebü Dâvûd, Tahâret, 127}
~G

Soru: Şaban'ın otuzuncu günü oruç tutulur mu?

Cevap: Ramazan'ın girip girmediği belli olmayan güne "yevm-i şek" denir. Bu günde Ramazan orucu niyetiyle oruç tutmak mekruhtur; çünkü kesinleşmemiş bir vücûba dayanır.
Bu günde nafile niyetiyle oruç tutmak ise caizdir, hatta faziletlidir. Şaban ayının çoğunu oruçlu geçirmeyi âdet edinmiş kimse için o gün de oruç tutmak müstehaptır.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü's-Savm; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü's-Savm.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Namazda kadının örtmesi gereken yerler nelerdir?

Cevap: Kadının namazda yüzü, elleri ve ayakları dışındaki bütün bedeni avrettir. Saçların tamamı, kollar, boyun, kulaklar ve topuklar örtülmelidir.
Bir uzvun dörtte biri, bir rükün eda edilecek süre açık kalırsa namaz bozulur. Bu ölçü her uzuv için ayrı ayrı hesaplanır. Namaz esnasında rüzgâr gibi bir sebeple açılan yer derhal örtülürse namaz bozulmaz.
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü's-Salât; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Bâbü şurûti's-salât.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Namazı vaktinden önce kılan kimsenin durumu nedir?

Cevap: Vakit girmeden kılınan namaz sahih değildir; iade edilmesi gerekir. Vakit, namazın sıhhat şartlarındandır ve onun yerine başka bir şey geçmez.
Vakit girdiğini zannederek kılan kimse, sonradan vaktin girmediğini anlarsa namazını yeniden kılar. Vaktin girip girmediğinden şüphe ederek kılmaya başlamak da mekruhtur; vaktin girdiğine kanaat getirmek gerekir.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Bâbü'l-mevâkît; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü's-Salât.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Hangi hallerde alışveriş bâtıl olur?

Cevap: Satılan malın mütekavvim mal olmaması, yani şer'an değer taşımaması akdi bâtıl kılar. Domuz, içki ve leş satışı bu kabildendir.
Ayrıca mevcut olmayan, teslimi mümkün bulunmayan veya belirsiz olan malın satışı da bâtıldır. Bâtıl akit hiçbir hüküm doğurmaz; mülkiyet geçmez, teslim alınan mal iade edilir. Fâsit akit ise feshedilebilir bir akittir.
Kaynak: Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü'l-Büyû'; Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü'l-Büyû'.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Davada ispat yükü kime aittir?

Cevap: İspat yükü davacıya, yemin ise davalıya aittir. Davacı iddiasını delillerle ispat edemezse, davalıya yemin teklif edilir.
Davalı yemin ederse dava düşer; yeminden kaçınırsa aleyhine hüküm verilir. Bu esas, hukukî istikrarın korunması içindir; aksi halde herkes dilediği kimseye dava açabilirdi.
Delil: "Beyyine davacıya, yemin ise inkâr edene düşer." (Beyhakî, Sünen)
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü'd-Da'vâ; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü'd-Da'vâ.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Küçük çocuğun haccı geçerli olur mu?

Cevap: Bâliğ olmayan çocuğun yaptığı hac nafile hükmündedir; sevabı vardır, fakat farz olan haccın yerine geçmez. Bâliğ olduktan sonra şartları taşıyorsa yeniden haccetmesi gerekir.
Çocuk ihrama velisinin niyetiyle sokulur; kendisi mümeyyiz ise kendi niyet eder. Çocuğun ihram yasaklarını ihlâl etmesi halinde ceza gerekmez. Aynı hüküm köle için de geçerlidir.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü'l-Hac; Nesefî, Kenzü'd-dekâik, Kitâbü'l-Hac.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Ölü toprağı ihyâ etmek mülkiyet doğurur mu?

Cevap: Sahibi bulunmayan ve kimsenin faydalanmadığı araziye "arâzî-i mevât" denir. Bunu imar eden, yani sulayan, eken veya bina yapan kimse orayı mülk edinmiş olur.
İmâm-ı Âzam'a göre bunun için devlet başkanının izni şarttır. Sadece sınır çizip terk etmek ihyâ sayılmaz; üç yıl içinde imar edilmezse hak düşer. Bu hüküm, atıl arazilerin üretime kazandırılmasını amaçlar.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü İhyâi'l-mevât; Mevsılî, el-İhtiyâr, Kitâbü İhyâi'l-mevât.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

📢ikinci el islami kitap paylaşım îlan platformu SahafIslam ve uygulamaya ait site, grup ve kanal:

Grup: @sahafislam

Kanal: @nadirsahaf

web sitesi: www.sahafislam.com

Android İndirme Linki: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mcesen.sahafislam

IOS İndirme Lİnki: https://apps.apple.com/tr/app/sahafislam/id6758525773

(Uygulamaya yüklenen ilanlar kanallarda paylaşılmaktadır)

Soru: İşçinin ücreti ne zaman ödenir?

Cevap: İşçinin ücreti, iş bitirildiğinde derhal ödenir. Ücreti geciktirmek zulümdür ve büyük günahtır. Aksi kararlaştırılmışsa anlaşmaya uyulur.
Ücretin akit esnasında miktar olarak belirlenmesi şarttır; belirsiz bırakılırsa akit fâsit olur ve işçiye emsal ücret (ecr-i misil) ödenir. Kâr veya mahsul üzerinden pay verilmesi ise ücret sayılmaz.
Delil: "İşçiye ücretini teri kurumadan veriniz." (İbn Mâce, Rühûn 4)
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü'l-İcâre; Halebî, Mültekâ'l-ebhur, Kitâbü'l-İcâre.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Nişanlılık nikâh hükmünde midir?

Cevap: Nişan, evlenme vaadinden ibarettir; nikâh akdi değildir. Bu sebeple nişanlılar birbirine yabancı hükmündedir; halvet, dokunma ve tesettürün terki caiz olmaz.
Nişanın bozulması halinde verilen hediyeler, mevcutsa iade edilir. Tüketilmiş veya değişmiş olanlar için tazmin gerekmez. Mehir olarak verilmişse tamamen geri alınır.
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü'n-Nikâh; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü'n-Nikâh.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

✅ Yusuf Selâmi Hoca'ya ait "Nahiv, Mantık-Münâzara, Muhâkemat, Akâid-Kelam, Buhâri, Usûl-ü Hadis, Tefsir, Fıkıh, Mesnevi-i Nûriye, Münazarat, Şuaat-Rumûz-İşârat, Nokta Risalesi, İbn-i Mâce, Tulûat, Hutuvât-ı Sitte, Lahikalar, Âsâr-ı Bediiyye, Lem’alar, Mektubat, Sözler, Şualar, Nahiv Dersleri"ne dair ses kayıtlarının olduğu kanallar tek klasörde toplandı, tek bir tıkla tüm kanallara katılabilirsiniz.

https://t.me/addlist/uCnWYwKAy21lNjQ0

Soru: Mudârebe ortaklığı nasıl kurulur?

Cevap: Mudârebe, bir tarafın sermaye, diğer tarafın emek koyduğu ortaklıktır. Sermaye sahibine "rabbü'l-mâl", işletene "mudârib" denir. Kâr, önceden belirlenen orana göre paylaşılır.
Kârın oran olarak belirlenmesi şarttır; "şu kadar lira" gibi maktû bir miktar belirlenirse akit fâsit olur. Zarar, mudâribin kusuru yoksa yalnız sermaye sahibine aittir; mudârib ise emeğini kaybetmiş olur.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü'l-Mudârebe; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü'l-Mudârebe.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ل إِذَا لَبِسْتُمْ، وَإِذَا تَوَضَّأْتُمْ، فَابْدَؤُوا بِأَيَامِنِكُم . * رواه أحمد وأبو داود
Ebû Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah sallallahu aleyhi vesellem:"Giyinirken ve abdest alırken sağ taraflarınızdan başlayın" buyurdu. [Sahih]
{Ahmed 8652 ve Ebû Dâvud 4141* Sahîhu'l-Câmi 787}
~G

Soru: Cemaatle namaz kılmanın hükmü nedir?

Cevap: Beş vakit farz namazı cemaatle kılmak, âkil, bâliğ, hür ve gücü yeten erkekler için sünnet-i müekkededir. Bazı Hanefî âlimleri bunu vacibe yakın görmüşlerdir. Özürsüz terki mekruhtur.
Hastalık, aşırı soğuk, şiddetli yağmur, karanlık, korku, yolculuk hazırlığı ve hasta bakımı cemaate gitmemek için özür sayılır. Cuma namazında ise cemaat sünnet değil, sıhhat şartıdır.
Delil: "Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece üstündür." (Buhârî, Ezân 30)
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü'l-imâme; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü's-Salât.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Ehl-i kitabın kestiği hayvanın eti yenir mi?

Cevap: Yahudi ve hıristiyanların kestiği hayvanın eti Kur'an nassı ile helâldir. Ancak kesim esnasında Allah'ın adının anılması ve Allah'tan başkası adına kesilmemiş olması gerekir.
Ayrıca kesimin şer'î usule uygun yapılması, yani damarların kesilerek kanın akıtılması şarttır. Boğularak veya elektrikle öldürülüp sonra kesilen hayvan meyte hükmündedir ve yenmez.
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü'z-Zebâih; Nesefî, Kenzü'd-dekâik, Kitâbü'z-Zebâih.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

Tavsiye Telegram Kanalı ve youtube kanalı
Kanalda Tefsir, Fıkıh, Risâle-i Nûr ders kayıtları ve ders notları yayınlanmaktadır.
@meclisikuran

http://youtube.com/@meclisikuran

Soru: Alışverişte muhayyerlik (şart muhayyerliği) nedir?

Cevap: Alıcı veya satıcının, akit esnasında belli bir süre içinde akdi feshetme veya sürdürme hakkını saklı tutmasına şart muhayyerliği denir. İmâm-ı Âzam'a göre bu süre en fazla üç gündür.
Muhayyerlik süresi içinde akit bağlayıcı olmaz. Hak sahibi süre dolmadan akdi feshedebilir veya onaylayabilir. Süre sessizce geçerse akit kesinleşir. Bu hüküm, tarafların aldanmasını önlemek için meşru kılınmıştır.
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü'l-hıyârât; Mevsılî, el-İhtiyâr, Kitâbü'l-Büyû'.
@fikihdersleri Telegram Kanalı

📢ikinci el islami kitap paylaşım îlan platformu SahafIslam ve uygulamaya ait site, grup ve kanal:

Grup: https://t.me/sahafislam

Kanal: https://t.me/nadirsahaf

web sitesi: http://www.sahafislam.com/

Android İndirme Linki: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mcesen.sahafislam

IOS İndirme Lİnki: https://apps.apple.com/tr/app/sahafislam/id6758525773

(Uygulamaya yüklenen ilanlar kanallarda paylaşılmaktadır)

Soru: Yolcu, gittiği yerde ne zaman mukim sayılır?

Cevap: Bir yerde on beş gün veya daha fazla kalmaya niyet eden kimse mukim olur ve namazlarını tam kılar. On beş günden az kalmaya niyet ederse seferîliği devam eder.
Ne kadar kalacağını bilmeyen, "bugün çıkarım, yarın çıkarım" diyerek bekleyen kimse aylarca kalsa da seferî sayılır. Ayrıca kişi kendi vatan-ı aslîsine döndüğünde niyete gerek kalmadan mukim olur.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Bâbü salâti'l-müsâfir; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Bâbü'l-müsâfir.
Telegram Kanalı

Biliniz ki, mezhep imamlarının meseleleri üç kısımdır:
Birincisi: Görünürde de birbiriyle çelişen meseleleri. Mesela bir imama göre eşlerin birbirinden ayrılması gerektiğine hükmedilirken diğerine göre ayrılmalarının gerekli olmadığına hükmedilmektedir. Bu iki hüküm, görünürde de birbiriyle çelişmektedir.
İkincisi: Görünürdeki yüzeyleri uzlaşık ama esasları çelişik olan meseleleri. Şu işlemekte olduğumuz meselede olduğu gibi. Kayıp kişinin karısının İmam Malik’e göre “dört sene” beklemesi gerekmektedir. Zira ona göre hâmileleliğin azami süresi dört senedir. Bu süreden sonra kadın kocasından ayrılmış olur. Çünkü ona göre hâkim bu sürede kocanın durumunu araştırır ve kadının ondan ayrılmasına karar verir. Hanefîlerin bu meseledeki görüşü farklıdır. Bize göre hâmileliğin azami süresi iki senedir. Eşleri birbirinden ayırmayı kâdî, sadece liân’da yapar.
Üçüncüsü: İmamların meseleleri arasında ne görünen kısımda ne de esasta bir çelişki olmaz. Ancak çelişkiye benzer bir şey olur. Her ne türden olursa olsun, çelişkiye dini hükümlerde tahammül edilemez. Kayıp kişi hakkında Mâlikî mezhebine göre fetvâ veren kimse, farkında olmadan bir çelişkiye düşer. Bu kişi Mâlikî mezhebine göre fetvâ verirken dolaylı olarak hâmileliğin a’zamî süresini hem iki sene hem de dört sene olarak kabullendiğinin farkında olmaz. Aynı şekilde eşleri birbirinden ayırma meselesinde deçelişkiye düştüğünün farkında olmaz. Eğer bunun farkına varsa, Mâlikî mezhebine göre fetvâ vermekle, sadece bu cüz’î meselede Hanefî mezhebine muhalefet ettiğini zannetse de Hanefî fıkhının bablarından birini yıkmış olduğunu anlayacaktır. İmamların meselelerde verdikleri hükümler arasında bir silsile ve bağlantı vardır. Onlar bu hükümleri rastlantı veya şans eseri vermiş değildirler. Aksine meselenin aslına muttalî olarak, esasını idrâk ederek hükümlerini ortaya koymuşlardır ki, bu zamanda bunu yapmak çok güçtür. Onun için bu gibi yerlerde dikkatli olmak gerekir. Kişi, başka bir mezhebe göre fetvâ verirken buna hakkının olup olmadığına dikkat etmelidir. Ancak mezhep imamlarının meselelerini ve o meselelerin esasını bilen, onların gâye ve maksatlarını anlayan kimseler, onların mezheplerine göre fetvâ verebilirler. Aksi halde insan kör bir hayvanın sırtına binmiş ya da gözleri görmediği için el yordamıyla yürüyen biri gibi olur.
Muhammed Enverşâh el-Keşmîrî,
Feydu'l-Bârî alâ Sahîhi'l-Buhârî, 5/594-595.
(İktibas Edilen Yer: "Hanefî Usûlü" facebook Grubu)
Telegram Kanalı

Soru: Vitir namazının hükmü nedir, nasıl kılınır?

Cevap: Hanefî mezhebinde vitir namazı vaciptir. Üç rekâttır ve tek selâmla kılınır; ikinci rekâtta oturulur, üçüncü rekâtta Fâtiha ve sûreden sonra kunut tekbiri alınıp kunut duası okunur.
Vitrin vakti yatsı namazından sonra fecre kadardır. Yatsıyı kılmadan vitir kılmak sahih olmaz. Vitri gece sonunda kılmak fazilet bakımından daha üstündür; uyanamamaktan korkan kimse yatmadan önce kılar.
Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü'l-vitr; Nesefî, Kenzü'd-dekâik, Kitâbü's-Salât.
Telegram Kanalı

Asrın İmamı Keşmîrî'nin Bıyık Hakkındaki fetvası.
"Tahâvî (rahimehullâh) dedi ki: "Dayım İsmail el-Müzenî, bıyığını dipten tıraş ederdi. Ben, bunu İmâm Şâfiî’den öğrendiğini kuvvetle zannetmekteyim. İmâm Ebû Hanîfe’nin Sâhibeyn’i İmâm Ebû Yûsuf ile İmâm Muhammed de böyle yaparlardı."
Sonra kırkmak, hafiften tıraş etmek olarak da tanımlanabileceği gibi makasla derinden kırkmak olarak da tanımlanabilir.
Kırkmak her ne kadar daha faziletli ise de altını çıplak hale getirecek kadar tıraş etmek de câizdir. İmâm Malik’in, bıyığı dipten tıraş etmeyi müsle, (vücudun bir organını keserek işkence etmek) saydığı nakledilmiştir. Bu sebeple ben, bıyığın tıraş edilmesini câiz görmüyor, makasla kırkılmasına fetvâ veriyorum. Dudak kenarları görünecek kadar tıraş edilmesi her ne kadar câiz ise de efdal olan, kırkılmasıdır.
Bu anlatılanlar, bıyığın eni ile ilgiliydi. Uzunluğuna gelince Ömer (radiyallâhu anhu)’nun bıyık uçlarını saldığı, onları kesmediği nakledilmiştir. Bu ifade de çoğunluğun onun hilafına hareket ettiklerine dair bir ima vardır. Ben derim ki: Biz Ömer (radiyallâhu anhu)’ya uyarız. Bıyığın uçlarının kesilmesi gerekmez."
Muhammed Enver el-Keşmîrî,
Feydu'l-Bârî alâ Sahîhi'l-Buhârî, 6/99.
(İktibas Edilen Yer: "Hanefî Usûlü" facebook Grubu)
Telegram Kanalı

✅ Yusuf Selâmi Hoca'ya ait "Nahiv, Mantık-Münâzara, Muhâkemat, Akâid-Kelam, Buhâri, Usûl-ü Hadis, Tefsir, Fıkıh, Mesnevi-i Nûriye, Münazarat, Şuaat-Rumûz-İşârat, Nokta Risalesi, İbn-i Mâce, Tulûat, Hutuvât-ı Sitte, Lahikalar, Âsâr-ı Bediiyye, Lem’alar, Mektubat, Sözler, Şualar, Nahiv Dersleri"ne dair ses kayıtlarının olduğu kanallar tek klasörde toplandı, tek bir tıkla tüm kanallara katılabilirsiniz.

https://t.me/addlist

İslâmî Bilgilerinizi Tazeleyebileceğiniz "Kur'an, Hadis, Fıkıh, Siyer, Akaid ve Risâle-i Nûr" kategorilerinde quiz Uygulaması:
Sorularla İslâm
https://t.me/sorularlaislam_bot

Soru: Tilâvet secdesi kime ve ne zaman vacip olur?

Cevap: Kur'an'da on dört secde âyeti vardır. Bu âyetlerden birini okuyana veya işitene tilâvet secdesi vacip olur. Kastetmeden duyan kimseye de vaciptir, ancak dinlemeyene günah yoktur.
Yapılışı: Ayakta iken "Allahü ekber" denilerek secdeye varılır, secdede tesbih okunur, sonra tekbirle kalkılır. Secde için abdest, kıbleye yönelme ve setr-i avret şarttır. Namazda okunursa hemen secde edilir, sonraya bırakılmaz.
Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Bâbü sücûdi't-tilâve; Nesefî, Kenzü'd-dekâik, Kitâbü's-Salât.
Telegram Kanalı

İmam Mevsılî der ki: "Ebü'l-Leys es-Semerkandî (rahmetullahi aleyh) vitir namazında kunuttan sonra salât okunmasını tercih etmiştir. Bu, İbrahim en-Nehaî'den de rivayet edilmiştir."
Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/192.
"Hz. Ömer'in Ramazan ayında teravih kıldırmak için görevlendirdiği Ebû Halîme Muaz b. el-Hâris el-Ensârî (ra), kunutta Hz. Peygamber'e salât okurdu."
(Şuayb Arnavud der ki: Bu rivayeti Kâdî İsmâil Fadlu's-salâti ale'n-nebî sav kitabında sahih bir isnadla rivayet etmiştir.)
(İktibas Edilen Yer: "Hanefî Usûlü" facebook Grubu)
Telegram Kanalı

عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِهِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ وَل نِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبَّ أَنْ يَرَى أَثَرَ نِعْمَتِهِ عَلَى عَبْدِهِ * رواه الترمذي
Amr b. Şuayb'ın babası kanalıyla dedesinden bildirdiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi vesellem: "Allah nimetinin eserini kulun üzerinde görmeyi sever" buyurdu. [Sahih]
{Tirmizî 2819 *es-Silsiletu's-Sahîha 3/1290}
~G