سەردەم دەرباز - Sardam Darbaz

سەرکەوتنی دونیا و قیامەتت دەوێ؟
ئەوپەڕی دیسپلینت فێربکەم؟
جوانترین پلانی ستراتیژی؟

فەرموو:

"هیچ وشەیەک ناڵێم، هیچ کردەوەیەک ناکەم هەتا وەڵامێکی بۆ لای پەروەردگار بۆ ئامادە نەکەم!"

الإمامُ تَقيُّ الدِّينِ ابنُ دَقيقِ العِيدِ

لێک تێگەیشتن زۆر خۆشە، زۆر!
ئەو ئینسانەش کە لێت تێدەگات، زۆر خۆشەویستە!
ئەسڵەن تایبەتمەندییەکی بێست فرێندەکەت ئەوەیە کە بەس تەماشات بکات، لێت حاڵی دەبێت.

دۆستایەتی ئەو کەسەش ناکرێت کە حاڵی نابێت، ئەسڵەن تۆ گاڵتە دەکەیت ئەو جددی وەریدەگرێت، مەدحی دەکەیت وادەزانێت زەممە، دەبێت بە حیساب قسەی لەگەڵ بکەیت، قەید و قیود دانێیت، و جەبر و تەقسیم بکەیت.

ڕەحمەتی خواش لە شافیعی کە دەیفەرموو:
ئەو برادەرەی پێویستی بە شەرح و تەوزیح هەیە، خێری تێدا نییە!

ئەمە مانای فەرمایشتەکەیەتی

پەروەردگارم، ڕەحمەتت!
ئەگەر بە نەفسی خۆمم بسپێریت، دەمسپێریت بە لاوازێکی خیانەتکار!

چۆن ببمە بەندەیەکی پاڵفتەی پەروەردگار؟

خوا ـ سبحانە وتعالی ـ دەربارەی پێغەمبەران ـ علیهم السلام ـ دەفەرمووێت:
(إِنَّآ أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ)
یانی: بەڕاستی ئێمە بە پاڵفتەکەرێک پاڵفتەمان کردن

پەروەردگارا ئەو پاڵفتەکەرە چی بوو؟
( ذِكْرَى ٱلدَّارِ)
بەردەوام یادی قیامەتیان بوو!


کەوابوو: ئەساسی سەڵاحی قەلب و عەمەل، ویستی قیامەت و زۆر یادکردنی مردن و ڕۆژانی دوای مردنە. ئەساسی فەسادی قەلب و عەمەلیش، زۆر یادکردنی ئەم ماڵە کاتییە تیاچووەیە!

من و تۆ زۆر حەز دەکەین چاکەکانمان بدەینە پاڵ خۆمان، و خراپەکانیشمان بخەینە ئەستۆی چواردەورەمان.

کەچی لەڕاستیدا ئێمە چاکەیەکمان نییە کەسانی دیکە لەپێناویدا قوربانییان نەدابێت!
نمونەی خوێندن و بڕوانامەکەت وەربگرە. شەونخونی و ماندووبوونی ماڵەوە نەبووایە چی؟!
فڵانە مامۆستا دڵسۆزەت نەبووایە چی؟!
فڵانە سەرۆک بەشە گونجاوەت نەبووایە چی؟!
هەر تەنها ڕێگای خوێندنەکەت دەیان پاڵەوانی ونی قوربانیدەری تێدایە، بەڵام مرۆڤ زوو چاکەی لەبیردەچێتەوە!!

کورت و پوخت:

ـ خوای گەورە تەنها گومانی باشی پێدەبرێت. گومانی خراپ بە خوا سیفەتی ئەهلی کوفر و نیفاقە.

ـ موسوڵمان گومانی باشی پێدەبرێت، بەردەوام ئەقوال و ئەفعالی دۆستان و ئەزیزان بەباشترین شێوە و مانا لێکبدەوە.
مەگەر کەسەکە ساختەچی و فێڵباز بێت، ئەو کاتە گومانی باش پێی ساویلکەییە!

ـ نەفس گومانی خراپی پێدەبرێت، پەلە مەکە لە پەسندکردنی ئەوەی پێتی دەڵێت، با دیوی دەرەوەشی خێر بێت، تا ورد ورد دەیپشکنیت و تەحقیقی لەگەڵ دەکەیت.

بۆ نمونە: خواردنت بەخشی، پێت دەڵێت: تۆش زۆر سەخی تەبیعەتی!

بڵێ: نەخێر! بابەتەکە ئەوەیە من لە سایەی نیعمەتی خوادا لە تێری و هەبووییدا گەورەبووم، زۆریش موحتاجی ئەوە نیم کە بەخشیم، خۆ ئەگەر برسیم بووایە ڕەنگە نەمبەخشیبووایە!

(يا أيُّها الناسُ أنتُمُ الفُقراءُ إلی اللهِ)
ئەی خەڵکینە! بەڕاستی ئێوە زۆر هەژار و موحتاجی پەروەردگارتانن
(واللهُ هوَ الغنيُّ الحَمِيد)
هەر زاتی بەرزی الله بێ پێویست و ستایشکراوە لە هەموو بارێکدا

(إنْ يَشَأْ يُذهِبْكم ويَأتِ بِخَلقٍ جَديد)
ئەگەر بیەوێ لاتان دەبات (با هەستیش بکەن تیاناچن، و کار و دونیاکە بێ ئێوە ناڕوات)، و خەڵکێکی دیکەتان لە جێگادا دادەنێت (کە لە ئێوە باشتر و چاکتر و زاناتر و دڵ ساغتر و خۆبەکەمزانتر بن)
(وما ذلكَ علی اللهِ بِعَزيز)
بەڕاستی ئەو کارەش لای خوا هیچ قورس و گران نییە!

خۆبەگەورەزان گەمژەیە، چونکە کەسی نەناسیوە، نە خۆی، نە خوا، نە خەڵک!

عەسرانە
زنجیرە وێبینارەکانی مودەڕڕیس

لەعەسرانەدا، وەک دانیشتنێکی عەسرەچا، دەست بۆ کۆمەڵە پرس و باسێکی زانستی دەبرێت، لەدەرەوەی مەنهەجی خوێندن.

ئەڵقەی نۆیەم:
گرنگی لەبەرکردنی قوڕئان لە ژیانی تاڵیبی عیلم

https://youtu.be/XcVearc_LWU

پێشکەشکردنی: دکتۆر بەختەوەر بەهائەدین

#مودەڕڕیس
#عەسرانە

ئەرێ دەرکەوت مزگەوت و سەرپۆش و سیواک و مەندیل پێویستییان بە دەوڵەتێک هەیە بیانپارێزێت؟
یان هێشتا دەرنەکەوتووە؟!

دەرکەوتووە کە ئەم ئیسلامە دینیشە و دەوڵەتیشە، دونیاشە و قیامەتیشە؟! یان هەر تەنها بەشی دەستنوێژەکەی لێدەبینیت؟

ئەوە تۆ دیقەتت داوە چەند بابی فیقهی هەیە لە واقیعدا بە هەموو عومرت نەتبینیوە؟!
ئەسڵەن کامەی ئەوەی لە کتێبە فیقهییەکەدا دەیخوێنیت وەکو خۆی لە واقیعدا بینیوتە؟!

ئەوە کتێبە فیقهییەکە خەیاڵییە، یان واقیعەکەی تۆ ناتەواو و لارە؟!

با وەڵامەکان بۆ خۆت بن

لە 15 ساڵیدا، لەژیانتدا تەنها چوار کێشەی گەورەت بینیوە، کە پێنجەم دێت، گومانت هەیە: تۆ بڵێی تێبپەڕێ؟!

لە 65 ساڵیدا، هەزار کێشەت تێپەڕاندووە، کە 1001 دێت، بێگومانیت و دەڵێیت:
مادام خوا هەیە، تێدەپەڕێت!

تا ئێرە دەستکەوتی زۆر گەورە نییە، گەورە ئەوەیە لە بیستەکانی تەمەندا بگەیتە ئەو ئاستە لە تەوەککول و دڵخۆشی بە ڕەحمی پەروەردگار!

چییە؟
دەتانەوێ ڕێکخراوەکانی مافی ئافرەت بێنە دەنگ؟!
ئاسانە!
هەواڵەکە هەڵگێڕنەوە و بنوسن:

لە ئازەربایجان ڕێگە نادرێت ئافرەتان بێ سەرپۆش بخوێنن!

لە سەعاتێکدا هەزار ڕێکخراوی مافی ئافرەت بەیاننامە بڵاودەکەنەوە، کوڕە ڕەنگە خۆپیشاندانیش ڕێک بخەن، تەبعەن هەر بە هەلهەلە!

مامۆستایانی بەڕێزمان جاران چۆنیان مەکروهـ لە خەڵک دەگەیاندن؟
دەیانفەرموو: نەهی لێکراوە!
نابێت بیکەیت!
کارێکی باش نییە!

کەچی ئێستا ئێمە دەڵێین:
کەس نەڵێ گوناهە!
حەڕام نییە!
بشیکەیت قەیناکە!

پاشان وادەزانین قسەکانی ئێمە عیلمیترە!
بێئاگا لەوەی قسەکەی ئەوان لە ئامانج و ڕۆحی شەریعەتەوە نزیکترە.

{ وَلَقَدۡ كَانُوا۟ عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ لَا یُوَلُّونَ ٱلۡأَدۡبَـٰرَۚ وَكَانَ عَهۡدُ ٱللَّهِ مَسۡـُٔولࣰا }

یانی: بەڕاستی پێشتر (مونافیقان) پەیمانیان بە خوا دابوو کە ئەمجارە ئەگەر بانگبکرێن بۆ تێکۆشان لە ڕێی خوادا (بە گیان، بە سامان، بە زانست، بە کات)، پشت هەڵناکەن!
بەڕاستی ئەو پەیمانانەی بە خوای دەدەن، لێپرسینەوەی لەسەرە!

زۆر دەترسێم کۆمەڵێک پەیمان و بەڵێن هەبێت لە ڕۆژانی زەحمەتیدا (کاتی هەژاری، پۆلی دوازدە، زەمانی تەڵەبی عیلم) بە خوامان دابێت (کە دەرچووین، کە کۆلێژی فڵانم هێنا، کە بووم بە خاوەن فڵان بڕوانامەیە: ئاوا و ئاوا دەکەم)، کەچی نەمانبردبێتە سەر!

وكانَ عهدُ اللهِ مَسؤُولًا

ئایا کوژراوانی بەنو قوڕەیزە 40 کەس بوون؟!

لە ماوەی ڕابردوودا لە یەک دوو مەجلیسی تایبەت بە سوننەت و سیرەتی پێغەمبەری خوا ـ صلی الله علیە وسلم ـ لە خزمەتی غەزای بەنو قوڕەیزەدا بووین، و ئاماژەمان بە ڕای زۆرینەی ئەهلی سیرە کردووە کە کوژراوانییان 400 کەس بوون.

هەندێ لە برایان فەرمایشتی هەندێ لە مامۆستایانی ئەهلی فەزڵیان نیشاندام، کە کوژراوان 40 کەس بوون بە دەلیلی ئەوەی ابن زَنْجَوَيه لە (كتاب الأَموال) دا دەیگێڕێتەوە.
ئێمەش دەربارەی ئەم فەرمایشتە ئەم مولاحەزانەمان هەیە:

١ـ ئەم قەولە پێچەوانەی قەولی پێشەوایانی عیلمی سیرەت و سوننەتە، بگرە لە 400 کەمتر ناڵێن و زیاتریش باس دەکەن، لەوانە ابن إسحاق و ابن هشام و السُّهيلي و حافیزی ابن حجری عەسقەلانی و غەیری ئەوانیش.

٢ـ لە جیهەتی صیناعەت و ریوایەتیشەوە، ریوایەتەکەی ابن زنجویە (ریوایەتی 40) سەنەدەکەی ئاوایە:
حدثنا عبد الله بن صالح، حدثنا الليث بنُ سعد، حدثني عُقَيل، عن ابنِ شهاب أن رسولَ الله ـ صلی الله عليه وسلم ـ ...

لە کاتێکدا ریوایەتی (400) ـ وقد أخرجه أحمدُ والترمذيُّ وابنُ حبانَ وغيرُهم ـ سەنەدەکەی ئاوایە:
قُتيبة و حُجَين بن المُثنی و يونس و أحمد بن عبدِ الله (کە ئەمانە جەماعەتێکن لە کیباری حوففاز) لە الليث بن سعد دەگێڕنەوە، عن أبي الزُّبَير عن جابرِ بن عبد اللهِ ـ رضي الله عنه ـ ....

مولاحەزەی دوو خاڵ بکە:

ـ ریوایەتی 40 مورسەلە، چونکە بێگومان ابن شِهاب الزُّهري ڕووداوەکەی بۆ گێڕدراوەتەوە، کێیە ئەوەی بۆی گێڕاوەتەوە؟
مەراسیلی زوهریش حاڵیان مەعلومە لای ئەهلی حەدیس.
لە کاتێکدا ریوایەتی 400 مەوسوڵە و ڕاستەوخۆ هاوەڵێکی بەڕێز دەیگێڕێتەوە.

ـ ریوایەتی 40 سەنەدەکەی عبد الله بن صالح الجُهني بە تەنها دەیگێڕێتەوە، ئەمیش بەتەنهابوونی قەبوڵ ناکرێت، و حیفز و ئیتقانی ناگاتە ئەو ئاستە، حافزی ابن حجریش دەربارەی دەفەرموێ: (صَدوق كثيرُ الغَلَط)، بەڵێ وەقتێک لە کتێبەکەیەوە ریوایەت دەکات حاڵی ریوایەتەکەی باشتر و جێگیرترە.
ئەمما ریوایەتی 400، ئەوا سەنەدەکەی صحیحە، وەجهی تەزعیفیشی نازانم، خۆ ئەگەر گوتت أبو الزُّبَير ی تێدایە و ئەویش هەندێ قسەی لەسەرە، دەڵێین: ریوایەتی أبو الزبیر لە جابرەوە مەشهورە، و ئەسڵەن لە صحیحی موسلیمدا لێوەی ریوایەت دەکرێت.

مەعلومیشە ریوایەتی اللیث لە أبو الزبیرەوە زیاتر جێگای متمانەیە و سەلامەتترە لە تەدلیسی أبو الزبیر.
الذهبي لە (تاريخ الإسلام) دا دوای ئەوەی باسی ئەوە دەکات کە ابن حَزم تەنها ئیستیدلالی بەو ریوایەتانەی أبو الزبیر دەکرد کە الليث دەیگێڕێتەوە، دەڵێت: (لكَونِه لَم يَحمِل إلا ما سمِعه من أبي الزُّبَير بِسَماعه مِن جابِر).

خولاسە: بێگومان ریوایەتی 400 سەلیمتر و سەحیحترە لە ریوایەتی 40.

٣ـ ئاشکرایە کە حوکمی بەسەر بەنی قوڕەیزەدا ئەوە بووە کە جەنگاوەرانیان بکوژرێن، کامەیان لە عەقڵەوە نزیکترە:
ئەوە کە بەنو قوڕەیزە تەنها 40 جەنگاوەریان هەبووبێت؟!
یان ئەوەی 400 جەنگاوەر بووبن؟

دەکرێت غەیری ئەمەش بگوترێت، بەڵام با نوسینەکە درێژتر نەبێتەوە.
وازحیشە ئەمە هەر تەنها موشارەکەیەکی عیلمییە، و ڕێز و حورمەتمان بۆ مامۆستایانی بەڕێز کەمناکاتەوە.

والله ـ تعالی ـ أعلی وأعلم، وهو المُستعان، وعليه التُّكلان

بەکورتی: دڵ توندی و بێ جەوییەک، بە تەوبە و ئیستیغفار و دەستنوێژ و دوو ڕەکعەت نوێژ، و سوڕەتێکی قوڕئان، نان خواردنێک لەگەڵ خێزان، و پیاسەیەک لەگەڵ بێستەکەت حەل ببێت:
پێویستی بە مەوعیدی دکتۆر و حەب و دەرمان نییە!

هەموومان هەندێ کاتمان بەسەردا دێت کە ئیش و کارمان بەناو یەکتریدا دەچن، جەدوەلەکەمان زیاد لە پێویست قەرەباڵغ دەبێت، و جەنجاڵییەکی سەیر ڕوو لە ژیانمان دەکات.

ئەگەر تاکە سوودی ئەو کاتانە ئەوە بێت، وامان لێبکات باشتر و چاکتر قەدری کاتە بەتاڵەکانمان بگرین، حیسابی چرکە بە چرکەیان لەگەڵ بکەین:

ئەوا بەڕاستی سوودێکی گەورەیە

محمد شیر عباس ستانکزای بەرپرسی مەکتەبی سیاسی تاڵیبان لە دەوحە، دەربارەی سەرکەوتنیان بەسەر ئیمپڕاتۆرییەتی ئەمریکیدا دەڵێت:

"ئێمە چەکمان نەبوو، بەڵام پیاومان هەبوو. ئەمریکا بەپێچەوانەوە"

بەڵێ، گەورەترین خزمەت کە بتوانیت بەمڕۆی ئوممەتی بکەیت، ئەوەیە خۆت گەورە بیت، و جیلێکی گەورەشی بۆ ئامادە بکەیت.
بشزانە کۆمەڵێک پیاوی گەورە، هەموو شتێک لە سفرەوە دروست دەکەن، و بێ پیاویش هەموو شتێک لە هەزارەوە دەگێڕێتەوە بۆ سفر!

کەوابوو: با موسڵیحان چاک چاک ئەوە بزانن کە چەقی گۆڕەپانی ململانێکە، جیلی داهاتووە!

با پرسێکت پێبکەم:

ئینسانێکی موحتەرەممان هەیە، خەریکی تەڵەبی عیلمە، ڕۆژانە چەندین سەعات، چەند مەتن و شەرحی خوێندووە،
ئەمما تا ئێستا بە خێراییەک تەماشای ناوەکانی پەروەردگاری نەکردووە، و بیری نەکردووەتەوە لەبەریان بکات، فێری ماناکەیان بێت، پێیان بپاڕێتەوە، بە ناوەڕۆکەکەیان پەروەردگاری بپەرستێت، ئەسڵەن بە خەیاڵیشیدا نەهاتووە کە ئەمە عیلمە!

ناوی بنێین تاڵیبی عیلم؟!!

عەسرانە
زنجیرە وێبینارەکانی مودەڕڕیس

ئەڵقەی شەشەم:
دیوی دووەمی خەوتن
https://youtu.be/F0-zOoI1zhw

پێشکەشکردنی: دیاکۆ حوسێن

ئێمە لەئەساسەوە بڕیارمانداوە: مودەڕڕیس پڕۆژەیەک نییە، بۆ خزمەتی هیچ کەس و گەورەکردنی و دروستکردنی قەرەباڵغی لەدەوری، بەڵکو تەنها لەخزمەت عیلم و فیکرە، لەهەرکوێ بێت و لای هەرکێ بێت.

بێگومان لەهەنگاوەکانی داهاتوودا، لەخزمەت مامۆستایانی گەورەماندا ئەبین، بەڵام جارێ بە پێویستمان زانی، لەخزمەت جیلی دوای خۆمان بین، ئەوانەی بە لوتفی خۆیان، خۆیان لەچینی قوتابی ئێمە هەژمار ئەکەن.

بێگومان لەخزمەتبوونی هەموو توانا جوان و جیاوازەکان، کاتێکی باش و دەروونێکی فراوانی ئەوێت، بەڵام کاتێک ئەوە ئامانجی خودی پڕۆژەکەیە، زۆر ئاسان بەدەستدا دێت.

هەنگاوی یەکەممان، لەگەڵ دکتۆری گەنج و ژیر و هەڵکەوتە، د.دیاکۆی ئەزیز ئەبێت.

#مودەڕڕیس

وانەزانی کورد دۆڕاندوویەتی!
هەر تەنها تۆزێ دواکەوت، و خۆزگە زووتر، بێ شەڕ، گەیشتبووایە ئەم قەناعەتەی ئەمڕۆی!

تا کەی شەڕی بەوەکالەت بۆ ئەمریکا و ئەوروپا بکەین؟!
ئەوانیش دوای شەڕەکە، و دوای بەکوشتدانی دەیان و سەدان ڕۆڵەی کورد بێن و بڵێن: کورد جەنگاوەری ئازان!!
ئێمە چەکمان پێدان!
دەستتان خۆش بێ، بەڵام دەبێ شەڕی ئێرانیشمان بۆ بکەن!!

بزانین لەمەودوا مافی کورد پارێزراوتر دەبێت، یان لەژێر ڕەحمی بایدن و مەکگۆرگکدا پارێزراوتر بووە؟!
برادەرانی ڕۆژنامەنووس کە چوون بۆ قامیشلۆ، دوای ماوەیەکی دیکەش بچوونەوە، و تەماشا بکەن!

کەسەکەم!
ئاخر دەبێ چەند جاری دیکە لە هەمان کونەوە بگەزرێی؟!
چەند جاری دیکە ئارەقی شەرمەزاری دەڕێژیت؟!
چەند جارمان عەرز کردی لە ڕاگەیاندنی عەلمانی کوردییەوە هەواڵ وەرمەگرە، دونیا ئەوەندە تەسک مەبینە!
چەند جارمان گوت ئەو هەڵەشەییەت قیمەتی نییە، و سیاسەتی نێودەوڵەتی هەندێ ڕێسای خۆی هەیە و (هەر بە هەلهەلە) ئیش ناکرێ تێیدا!

چەندمان هاوار کرد تۆ بێ عەڕەبی و ئینگلیزی کەڕ و کوێریت، و دەستت بەدەست کۆمەڵێک ڕێنیشاندەری خیانەتکارەوەیە؟!

بڕۆ کۆمێنت و هەڕەشەکانت بسڕەوە گیانەکەم، جارێکی دیکەش پێش ئەوەی دەفع بکرێیت و هانبدرێیت، دوو جار بیربکەرەوە.

سەلام و ڕێزم قەبوڵ بفەرموو