پارێزەر/دیلمان عبدالرحمن

مافی كرێی دایەنی چیە؟؟

یەكێك لەو مافانەی كە پێویستە بدرێت بە ژنی تەڵاق دراو بریتیە لە كرێی دایەنی ئەویش لە كاتێكدا منداڵیان هەیە لە ئامێزی دایكیایەتی و ئەو بەخێوی دەكات لە گۆڕینی جل و بەرگ و ئامادەكردنی خواردن و شوشتنی هتد،هەموو ئەمانە پێی دەوترێت دایەنی و دوای تەڵاق و جیابوونەوە دایكی تەڵاق دراو شایستە دەبێت بەو كرێی دایەنیە،بەڵام ئەگەر بە تەڵاقی ڕجعی تەڵاق درابوو شایستەی كرێی دایەنی دەبێت لە بەرواری كۆتایی هاتنی ماوەی عدەكەی و گرنگ نیە منداڵەكان چەن دانەن و بۆ هەریەكیان بە جیا كرێی خۆی وەردەگرێت مانگانە ئەگەر ویستی ،ئەم مافە هیچ پەیوەندی نیە بە بژێوی منداڵەكانەوە.

پارێزەر/دیلمان عبدالرحمن عزیز

https://t.me/dilmanaziz بۆ پەیوەندی کردن

ئایا ئەو حاڵەتانەچین كە لەدوای دەرچوونی بڕیاری دادگا و دیاری كردنی كرێی دایەنی دەتواندرێت كرێی دایەنی تێدا ببڕدرێت؟

١-ئەگەر منداڵەكە تەمەنی حەڤدە ساڵی تەواو كرد و پێی نایە تەمەنی
هەژدەساڵیەوە.

٢-ئەگەر منداڵەكە بەهەر هۆكارێك
بێت كۆچی دوایی بكات.

٣-ئەگەر منداڵەكە لای دایكی نەما و
گەڕایەوە ئامێزی باوكی.

٤-ئەگەر منداڵەكە كچ بوو وە هاوسەرگیری كرد.




پارێزەر /دیلمان عبدالرحمن عزیز

بەپێی ماددەی 268 لە یاسای سزادانی عیراقی

سزادەدرێت بە زیندانیکردن کە لە 10 سال زیاتر نەبێت هەرکەسێک هاوکاری هەلهاتن یان کارئاسانی بۆ تاوانبارێک بکات کە سزای اعدامی هەبووبێت

یاسای سزادانی عێراقی
لە ماددەی ٣٧٦
سەبارەت بە گرێبەستی هاوسەری پوچەڵ دەڵێت ;
بە بەندكردنێك سزادەدرێت كە لە حەوت ساڵ زیاتر نەبێت وە یاخود بە حبس كردن هەركەسێك گرێبەستی هاوسەرگیری كردبێت سەرەڕای ئەوەی كە زانیبێتی پوچەڵە لەڕوی یاسای و ئاینی وە هەروەها ئەو كەسەیشی كە گرێبەستەكەیان بۆ ئەكات سەرەڕای زانیاری بە پوچەڵی گرێبەستەكە

سزاكەی بەندكردنە كە لەدەساڵ كەمتر نەبێ ئەو هاوسەرەی هۆكاری پوچەڵی گرێبەستەكەبێت و ئەو هۆكارەی شاردبێتەوە یان بە گرێبەستە پوچەڵەكە لەگەڵی (جووت بوبێت)


پارێزەر /دیلمان عبدالرحمن عزیز

کاتێک پیاوێک بە پارەی خۆی خانوو یا زەوی یا سەیارە دەکڕێت، تاپۆ یان سنوی دەکات بە ناوی ژنەکەی یان کوڕەکەی، ئایا کامیان خاوەنی یاسایی موڵکەکەن؟ ئەگەر کێشە کەوتە نێوانیان و داوای کردوەوە یاسا بۆی دەگەڕێنێتەوە؟

وەڵام / لە یاسادا شێوەیەکی گشتی، خاوەنی تاپۆ خاوەنی خانووە، خاوەنی سنوی خاوەنی سیارەیە، بەڵام ئەمە بۆ هەموو حاڵەتێک نیە، بۆ نموونە لەم دوو حاڵەتەدا، کە پیاوەکە پارەکەی داوە بەس طاپۆی خستۆتە سەر ژن یا منداڵ، دەتوانی هەرکات ویستی داوای تەواوی ئەو پارانە بکەیتەوە، کە لە کڕینەکەدا سەرفت کردووە.ئەمەش بە تۆمارکردنی داوایەک دەبێت لە دادگا، بە ناوی داوای شایستەیی (الاستحقاق) تیایدا داوای تەواوی بەهای خانوەکە بکات، ئەگەر پیاوەکە توانی بە بەڵگەی یاسایی بیسەلمێنێ کە پارەی خانوەکەی داوە، جا نوسراو لە نێوانیان هەبێت یاخود شاهید ئاگادار بێت،ئەوکات دادگا بڕیار دەدات بە گێڕانەوەی تەواوی بەهای خانوەکە یان ئۆتۆمبیلەکە بۆ پیاوەکە، بەڵام بەپێچەوانەوە ئەگەر ژنەکەی یان کورەکەی توانی بیسەلمێنێ کە ئەو خانوە یان سەیارەی بە دیاری پێدراوە، ئەوە لەو کاتەدا هی خۆیەتی و ناگەڕێتەوە بۆ پیاوەکە.

ژن مافی هەیە دوای تەڵاق، لە خانوو یان شوقەی مێردەکەی بمێنێتەوە بۆ ماوەی سێ ساڵ، بە پێی یاسای مافی ژنی تەڵاقدراو لە مافی نیشتەجێبووندا،
ژمارە 77 ی ساڵی 1983ی هەموارکراو.

بەڵام بە پێی ماددەی سێیەم،
لەم حاڵەتانە، ژن لەو مافە بێ بەش دەکرێت:

أ. ئەگەر هۆکاری تەڵاقەکە یان جیابوونەوەکە( التفریق)، خیانەتی زەوجی یان لاساری ( نشوز) بێت.
ب. ئەگەر ژنەکە ڕازی بوو بە تەڵاقەکە یان جیابوونەوەکە.
ج. ئەگەر جیابوونەوەکە بە موخالەعە بوو( بە ڕێککەوتنی هەردوولا).
د. ئەگەر ژنەکە، خانوو یان شوقەی خۆی هەبوو.

جیابونەوە له پێش گواستنەوە؛

-ئافرەتێک ئەگەر پێش گواستنەوە له هاوسەرەکەی جیابێتەوە چیدەکەوێت ؟
وەڵام؛-

لەم کاتەدا پێویستە ڕەچاوی دوو جۆر حاڵەت بکەین؛-

1. ئەگەر هاتوو جیابوونەوە بەهۆکاری پیاوەکە بوو
 ئەوا لەم حاڵەتەدا ئافرەتەکە نیوەی مارەییەکەی دەکەوێت که پێی دەوتریت مهر المسمی واتا مارەیی حازری و قەرز کۆ دەکرێتەوە دابەشی دووی ئەکەین(واتە دەکرێت بە دوو بەشی یەکسانەوە) و بەشێکیانی ئەدرێتێ

2.ئەگەر جیابوونەوەکه بەهۆی ئافرەتەکەوەبوو ئەوا لەم حاڵەتەدا ئافرەتەکە هیچ مارەییەکی ناکەوێت وە ئەگەر مارەیی حازریشی وەرگرتبوو ئەوا لێی دەسەندرێتەوە.


بەهیوای سودبینین

جەژنتان پیرۆزبێت انشاللە هەر لە جەژن و خۆشیابن

تەڵاقی خلعی چیە؟
شێوازی ڕێکەوتن و جۆری تەڵاقەکەی چیە؟

تەڵاقی خلع ؛-بريتيه لە ڕێکەوتنی هەردوو هاوسەر(ژن و پياو) لەسەر جیابونەوە(تەڵاق) بەڕەزامەندی و ڕێکەوتن وە شيوازەكه پێك دێت له دانی هاوسەر ‌(ميرد) به بڕێك پارەى ديارى كراو ياخود پێدانى هەرشتێكى تر وەكو خانوو يان هه رشتێک کە هەردوو لايان رێکەوتنى لەسەر دەكەن یاخود پێنەدانی هیچ شتێک (بەپێی ڕێکەوتنی لایەنەکان)  لەبەرامبەردا خێزان (ژن) لە گشت مافه شەرعى و ياساییەکانی خۆى خۆشدەبيت و شێواز و زاراوەی تەڵاقەکە  له كۆنوسێکدا دەنووسرێت هەردوو لايەن لەگەڵ دوو شاهيد واژوو دەكەن ، دواتر داواى پەسەندكردنى تەڵاقى خولعی تۆمار دەكرێت له دادگاى بارى كەسێتی ،وەشايەنى ئاماژەپێدانە كه ئەم جۆرە داوايانه بەيەك دانيشتنى دادگا يەکلایی دەبنەوە بەمەرجی ئامادەبونی هەردوو لایەن و دانپێدانان بە ناوەڕۆکی کۆنوس و تەڵاقەکەدا،وە شايانى باسە ئەم جۆرە تەڵاق دانە بائن بينونە صغرى يه ، واتا بۆ هەردوو لايەن نيه بگەڕێنەوە بۆ ژيانى هاوسەرى مەگەر به گريبەست و مارەییەكى تازە .

پارێزەر/دیلمان عبدالرحمن عزیز