𝒫ℯ̂𝓃𝓊̂𝓈✏️پێنووس

فرزندان شهر، قربانیان یک عشق کور
روایتی از آن سوی تراژدی سگهای ولگرد و حامیان بی‌ مرزشان

✍: کمال رمضانی

                بخش دوم

گام را فراتر بگذاریم و به قلمرو اختلال هذیانی برسیم. در این وادی، باور دیگر صرفاً یک نظر افراطی نیست، یک هذیان تثبیت‌ شده و نفوذناپذیر است. فرد بر این باور است که مأموریتی الهی یا تاریخی برای نجات سگها دارد، یا اینکه توطئه‌ ای عظیم برای نابودی آنها در جریان است. در ذهن او، مرگ کودک و زخمی شدن دو کودک یا ساختگی است، یا پرده‌ای از همان توطئه. با چنین کسی نمی‌ توان با استدلال سخن گفت، چون رشته‌ های منطق در ذهنش برای همیشه گسسته است.

برخی دیگر را باید در آینهٔ اختلال شخصیت خود شیفته دید. در اینجا، عشق به سگها ویترینی است برای نیاز سیراب‌ نشدنی به تحسین. این فرد در هیاهوی مجازی و در نقش «ناجی»، خود را بزرگ میبیند. اما ژرفترین زخم روانش فقدان همدلی با انسان‌ هاست. وقتی یک کودک جان می‌ بازد و دو کودک زخمی می‌ شوند، او نه‌ تنها اندوهگین نمی‌ شود، بلکه برافروخته از آن است که چرا «نقاب ناجی»‌اش خراش برداشته. پس خشم خود را متوجه مادران داغ‌ دیده و پدران پریشان میکند و تقصیر را بر گردن همان قربانیان بی‌دفاع می‌ اندازد.

و سرانجام، گاه با اختلال شخصیت وسواسی - جبری روبه‌ روییم. در این گونه، یک قاعدهٔ خشک اخلاقی «حتی یک سگ هم نباید آسیب ببیند» به قانونی مقدس و تغییر ناپذیر بدل شده است. این قانون آنقدر صلب و انعطاف‌ ناپذیر است که سلسله‌ مراتب ارزش‌ها را ویران میکند. در چنین نظام فکری، جان یک کودک و رنج دو کودک دیگر نمی‌ تواند در ترازوی اخلاق در کفه‌ ای برابر با جان یک سگ قرار گیرد، چرا که قاعده از پیش نوشته شده و راه هرگونه تأمل عقلانی را بسته است.

فرجام: وداع با یک توهم مرگبار
فاجعهٔ سنندج فقط یک بحران مدیریت شهری نیست؛ داستان غم‌ انگیز فروپاشی عقلانیت در چنگال یک ایدئولوژی بیمار است. در این داستان، کلماتی چون «عشق» و «شفقت» چنان تحریف شدند که به سلاحی برنده علیه بی‌گناه‌ ترین شهروندان بدل گشتند. طرفداری بی حد و حصر و غیر معقول و غیر منطقی از سگ‌ها، بی‌ پرده و بی‌ تعارف، در جان باختن یک کودک و به بستر بیماری افتادن دو کودک سهم داشت. یک خانواده داغدار شد، دو خانواده دیگر با درد و اضطراب بر بالین فرزندان زخمی خود نشستند، و حامیان افراطی همچنان در حباب توهم خویش، بر طبل دفاع از حیوان می‌ کوبند.

این نوشته قصد ندارد دیواری از دشمنی میان انسان و حیوان بکشد. شفقت بر جانداران، فضیلتی انسانی است، اما آنگاه که این شفقت کور میشود و سلسله‌ مراتب حیات را بر هم میزند، آنگاه که جان کودک فدای باور متصلب می‌ شود، دیگر نامش شفقت نیست. نامش جنون است، نامش بیماری است. و جامعه برای پاسداری از جان معصومانش، باید در برابر این جنون، هم سپر قانون بر گیرد و هم دست یاری به‌سوی روان‌ های زخم‌ خورده‌ای دراز کند که در هزارتوی توهم خویش، مرگ و رنج را به نام زندگی ترویج میکنند.
چاپ شدە در  شمارە ١١٢ نشریەی لوتکە | سنندج
مەکۆی پێنووس
کاناڵ،    وشەنامە،    کـۆڕ
🆔 @𝓅ℯ‌𝓃𝓊‌𝓈✏️پێنووس

فرزندان شهر، قربانیان یک عشق کور
روایتی از آن سوی تراژدی سگهای ولگرد و حامیان بی‌ مرزشان

✍: کمال رمضانی

                بخش اول

خبر تلخ بود و جان‌ خراش‌: در سنندج، یک کودک جان باخت و دو کودک دیگر زخمی شدند. یک کودک، دیگر هرگز به آغوش خانواده‌ اش بازنگشت؛ پلک‌ های کوچکش بر دنیا بسته شد در حالی که صدای پارس‌ های وحشیانه آخرین نوایی بود که گوشش شنید. دو کودک دیگر، بر بستر بیمارستان، میان درد و وحشت دست و پا می‌زنند، با زخم‌ هایی که شاید از تنشان برود اما از روحشان هرگز. این فاجعه نه یک حادثهٔ طبیعی، که میوهٔ شوم یک ایدئولوژی منحرف بود؛ ایدئولوژی‌ ای که به نام عشق به حیوان، جان کودک را به هیچ انگاشت.

بگذارید صریح بگویم: طرفداری بی‌ حد و حصر و غیر معقول و غیر منطقی عده‌ ای، مستقیماً در جان باختن یک کودک و زخمی شدن دو کودک دیگر نقش داشته است. اگر خوراک‌ دهی‌ های بی‌ رویه نبود، اگر سنگ‌ اندازی‌ ها در مسیر عقیم‌ سازی و جمع‌ آوری سگ‌ های مهاجم نبود، امروز شاید آن یک کودک هنوز زنده بود و دو کودک دیگر، به جای تقلا میان باند و بخیه، در کوچه‌ ها مشغول بازی بودند. دست‌ کم بخشی از خون آن کودک بی‌ گناه و رنج آن دو کودک زخمی، بر دست‌ های کسانی است که به نام شفقت بر حیوان، شفقت بر انسان را به فراموشی سپردند.

آنجا که منطق می‌ میرد
پرسش اصلی اینجاست: چرا و چگونه یک انسان تا بدانجا پیش می‌رود که حتی جنازهٔ یک کودک و نالهٔ دو کودک زخمی هم نمی‌ تواند باور غلطش را متزلزل کند؟

نخست «ناهماهنگی شناختی» است، آن لحظه‌ای که روح انسان میان دو حقیقت ناسازگار گرفتار می‌ آید. از یک سو، فرد سالها خود را «ناجی سگ‌ ها» خوانده، هزینه‌ های عاطفی و مالی هنگفتی پرداخته و هویت خود را بر این پایه بنا کرده است. از دیگر سو، شواهد انکارناپذیر می‌ گویند که همین کنش‌ ها به جان باختن یک کودک و مصدومیت دو کودک انجامیده. پذیرش این شواهد برای روان او به‌ معنای فروپاشی کامل است. پس به‌ جای پذیرش، ذهن دست به تحریف واقعیت می‌ زند: «کودکان مقصر بودند»، «آمار ساختگی است»، «این یک توطئه علیه سگهاست». اینگونه، فرد به جای مواجهه با گناه خویش، در دژی از توهم پناه می‌ گیرد.

دومین سازوکار، «قطع رابطهٔ اخلاقی» است. انسان به‌طور طبیعی ظرفیت همدلی محدودی ندارد، اما در این افراد همدلی دچار اعوجاجی بیمارگونه می‌شود: هر قطره همدلی، بی‌ حساب و کتاب به پای سگها ریخته می‌ شود و از انسان، حتی کودک، دریغ میگردد. در این واژگونی ارزش‌ ها، کودکی که جان باخته دیگر یک «انسان» نیست، یک «مزاحم» است که قلمرو سگها را زیر پا گذاشته. کودک زخمی بر تخت بیمارستان، در نگاه اینان نه یک روح معصوم رنجور، که یک آمار مزاحم است که باید فراموش شود. اینگونه، چهرهٔ قربانی در آینهٔ ذهن منحرف می‌شود تا فرد همچنان بتواند خود را «اخلاقی» بپندارد.

و سوم، «هویت‌ یافتگی افراطی» است. وقتی حمایت از سگها دیگر یک فعالیت خیریه نیست، بلکه به هستهٔ اصلی هویت فرد بدل شده، هر نقدی تهدیدی وجودی به شمار میرود. در جمع هم‌ عقیده‌ها، این هویت سفت‌ تر و سخت‌ تر میشود. حباب گروهی شکل میگیرد؛ حبابی که درون آن، اعضا یکدیگر را تشویق میکنند و بیرون از آن، همه دشمن فرض می‌ شوند. در چنین فضایی، حتی صدای گریهٔ مادری که فرزندش را از دست داده و نالهٔ پدری که بر بالین فرزند زخمی‌ اش نشسته، نمی‌تواند دیوار این حباب را بشکند. شکستن حباب، مساوی با مرگ هویت است و این مرگ را هیچ‌ کس به آسانی نمی‌ پذیرد.

آنجا که روح بیمار میشود
به نادیده گرفته‌ شده‌ ترین و درعین‌ حال خطرناکترین شکل این پدیده بیندیشید: احتکار حیوانات در ابعاد شهری. در خانه‌ های متروک یا در سطح معابر، فرد به تغذیه و نگهداری بی شمار سگ ولگرد مشغول است. او باور دارد که «آنها را نجات می‌ دهد»، درحالی‌ که توان تأمین بهداشت و ایمنی را ندارد. سگها گرسنه‌ تر و مهاجم‌ تر می‌شوند، اما فرد احتکار کننده، با چشمانی بسته، رنج حیوان و فاجعهٔ انسانی را انکار می‌کند. یک کودک جان می‌ بازد، دو کودک زخمی می‌ شوند، اما در ذهن او اینها همه در سایهٔ هدف «مقدس» نجات سگها بی‌ اهمیت می‌ نماید. این همان نقطه‌ای است که شفقت، نامرئی و نامحسوس به جنون بدل می‌ شود.

گام را فراتر بگذاریم و به قلمرو اختلال هذیانی برسیم. در این وادی، باور دیگر صرفاً یک نظر افراطی نیست، یک هذیان تثبیت‌ شده و ...

ادامه در بخش بعدی
چاپ شدە در  شمارە ١١٢ نشریەی لوتکە | سنندج
مەکۆی پێنووس
کاناڵ،    وشەنامە،    کـۆڕ
🆔 @𝓅ℯ‌𝓃𝓊‌𝓈✏️پێنووس