Turk tili CEFR/TYS

B2 daraja
Yomon emas!
Tabriklaymiz Umaraliyev!!!

Navbatdagi C1
Alhamdulillah 😅
Bu safar TYS dan!

Bugun Yazma va Konuşma uchun eng kerakli mavzulardan birini tashlaymiz!

1️⃣1️⃣➖🔤🔤🔤🔤🔤

📈 GENİŞ ZAMAN (Keng zamon)

🥇Odat tusiga aylangan, tez-tez bajariladigan ish-harakatlarni
🥈Isbot talab qilmaydigan umumiy haqiqatlarni
🥉Kelasi zamon ma’nosida ham ishlatiladi.
✔️ Geniş zaman qo‘shimchalari
(-r, -ar, -ır, -ir, -ur, -ür)
📍-r — unli bilan tugagan fe’llarga qo‘shiladi
📌 ara → arar

📍 -Ar — bir bo‘g‘inli fe’llarga qo‘shiladi
📌 çık → çıkar

📎 Eslatma (istisnolar):
al-ır, bil-ir, bul-ur, dur-ur, gel-ir, gör-ür, kal-ır, ol-ur, öl-ür, san-ır, var-ır, ver-ir, vur-ur
✔️ -ır / -ir / -ur / -ür — 2 va undan ko‘p bo‘g‘inli fe’llarga qo‘shiladi
📌 konuş → konuşur
Unlilar uyg‘unligiga qarab:
a, ı → -ır
e, i → -ir
o, u → -ur
ö, ü → -ür
✔️ Fe’llarning tuslanishi
➕ Olumlu (Ijobiy)
Formula: Fiil + zaman eki + kişi eki
📌 Konuşurum (Gaplashaman)
konuş + ur + um

❌ Olumsuz (Inkor)
Formula: Fiil + -mA + kişi eki
📌 Konuşmam
konuş + ma + m

❓ Olumlu so‘roq
Formula: Fiil + zaman eki + soru eki + kişi eki
📌 Konuşur muyum?
konuş + ur + mu + y + um

❓❌ Olumsuz so‘roq
Formula: Fiil + olumsuz + soru eki + kişi eki
📌 Konuşmaz mıyım?
konuş + maz + mı + y + ım
✔️ RİCA ETME (Iltimos qilish)
Iltimos va takliflarni aytishda Geniş zamonning so‘roq shakli ishlatiladi.
📌 Masayı siler misin?
(Stolni artib yuborasanmi?)
✔️Fiil + mAktA
Bu qo‘shimcha hali tugallanmagan, davom etayotgan ish-harakatni bildiradi.
📌 Ben 3 aydır Türkçe öğrenmekteyim.
(Men 3 oydan beri turk tilini o‘rganib kelayapman.)
✔️ ‘-DIr’ qo‘shimchasi
🥇 Gap ma’nosini kuchaytiradi
🥈 Taxmin (ehtimol) ma’nosini qo‘shadi

✔️Asosan 3 ta zamon bilan:

📍 Şimdiki zaman + DIr
📌 Ali uyuyordur.
(Ali hozir uxlayotgandir.)

📍 Gelecek zaman + DIr
📌 Yarın sınav zor olacaktır.
(Ertangi imtihon qiyin bo‘lsa kerak.)

📍 Belirsiz geçmiş zaman + DIr
📌 Ahmet evi bulmuştur.
(Ahmet uyni topgan bo‘lsa kerak.)
Turk tilini birga o‘rganamiz!
https://t.me/Turk_tili_cefr_tys

Ogoh bo‘ling!
Men faqat shu akkountdan yozaman
Kimdur soxta akkountdan yozib qarz so‘rayapti!
Ishonmang!!!

#darslardanlavhalar
Bizda onlayn darslar ham jonli tarzda olib boriladi!!!
Shunchaki yozganimizni o‘qib bermaymiz yoki kitobga chizib o‘tmaymiz
Birinchi wordda to‘liq tushuntiraman keyin kitobga o‘tamiz!

A2 daraja/10-DARS

📈 ORTTIRMA DARAJALARI
✔️Sifat ma’nosini kuchaytirish uchun sifatlardan oldin m, p, r, s harflaridan biri qo‘shilib yasaladi.
📌 Misollar:
• bomboş (m)
• kıpkırmızı (p)
• tertemiz (r)
• büsbütün (s)
🔖 Odatda sifat boshidagi 1–2 harf olinib, ularga m, p, r, s harflari qo‘shiladi:
📌bo + m + boş = bomboş
📈 KÜÇÜLTME EKLERİ –CA
✔️-CA qo‘shimchasi qo‘shilgan sifatlar kichraytirish, ravish va boshqa ma’nolarda kelishi mumkin.
1️⃣ “Biroz / -roq” ma’nosi
Aysun uzunca boylu bir kız
(Aysun uzunroq bo‘yli qiz)
2️⃣ Ot yoki sifatdan ravish yasaydi
Bu ödevi kolayca yaptım.
3️⃣ Olmoshlarga qo‘shilib taxmin ma’nosini beradi
Bence bugün yağmur yağmayacak.
4️⃣Sonlarga qo‘shilganda “ko‘p” ma’nosi
Gösteriyi yüzlerce insan izledi.
5️⃣ Birgalik ma’nosini bildiradi
Sınıfça sinemaya gittik.

📈 –CIk QO‘SHIMCHASI
✔️–CIk qo‘shimchasi sifat yoki ravish ma’nosini kuchaytiradi va:
❤️ sevgi
🤍 shafqat
🥹 achinish
➖ kamlik
ma’nolarini ifodalaydi.

📈 DO‘G‘RIDAN ANLATIM
✔️Ko‘chirma gapda ishlatiladigan “diye” bog‘lovchisi 2 ta mustaqil gapni bog‘laydi.
📌 Misol:
Şebnem pastacıya “Meyveli pasta var mı?” diye sordu.
📈 BAĞLAÇLAR (BOG‘LOVCHILAR)
✔️ Hem … hem (de)
Bir xil vazifadagi so‘z yoki gaplarni bog‘laydi (o‘xshash yoki qarama-qarshi ma’no).
• Gençlik yıllarımda hem okudum hem de çalıştım.
• Hem rejim yapıyorsun hem her gün tatlı yiyorsun.

✔️ Ne … ne (de)
Bo‘lishsizlik ma’nosini beradi.
⚡️ Kesim inkor shaklda kelmaydi.
• Ne derslere geliyorsun ne de ödevlerini yapıyorsun.
• Tatile çıkmak için ne paramız ne de zamanımız var.

✔️ Ya … ya
Tanlash yoki afzal ko‘rish ma’nosini bildiradi.
• Uçaktan indikten sonra ya ara ya mesaj gönder.

Turk tilini birga o‘rganamiz!
https://t.me/Turk_tili_cefr_tys

Yazmada eng ko‘p qilinadigan imloviy xatolar!!!

✔️Turk tilida undosh tovushlar o‘zgarishi bir necha ko‘rinishda uchraydi
1.Ünsüz Yumuşaması — Undosh tovushlarning yumshashi
✔️So‘z oxiridagi p, ç, t, k unlidan boshlanuvchi qo‘shimcha olganda ko‘pincha quyidagicha o‘zgaradi:
📌Masalan:
p → b | kitap → kitabı
ç → c | ağaç → ağacı
t → d | kanat → kanadı
k → ğ | çocuk → çocuğu

2.Ünsüz Türemesi — Undosh tovush orttirilishi
✔️Ba’zi so‘zlarga qo‘shimcha qo‘shilganda undosh tovush ikkilanishi mumkin.
his + etmek → hissetmek

af + etmek → affetmek

zan + etmek → zannetmek
3. Ünsüz Düşmesi — Undosh tovush tushishi
✔️Ba’zi so‘zlarda qo‘shimcha qo‘shilganda undosh tovush tushib qoladi.

📌Masalan:

küçük + cük → küçücük

ufak + cık → ufacık
https://t.me/Turk_tili_cefr_tys

9️⃣➖🔤🔤🔤🔤

📈Belirsiz Geçmiş Zaman (-mlş)
(1-qism)

✔️Belirsiz geçmiş zaman — boshqa bir kishidan eshitilgan, o‘rganilgan yoki keyin aniqlangan voqeani ifodalash uchun ishlatiladi.
❗️ Zaman qo‘shimchalari
a, ı → -mış
e, i → -miş
o, u → -muş
ö, ü → -müş

➕ Olumlu
Formula:
Fe’l + zaman eki + kişi eki
⚠️ Unutmuşum — (unutibman)
📌 Unut + muş + um

❌Olumsuz (Inkor)
Formula:
Fe’l + -mA + zaman eki + kişi eki
⚠️ Unutmamışım
📌 Unut + ma + mış + ım

❓ Olumlu savol
Formula:
Fe’l + zaman eki + soru eki + kişi eki?
⚠️ Unutmuş muyum?
📌 Unut + muş + mu + y + um

❌❓ Olumsuz savol
Formula:
Fe’l + -mA + zaman eki + soru eki + kişi eki?
⚠️ Unutmamış mıyım?
📌 Unut + ma + mış + mı + y + ım
https://t.me/Turk_tili_cefr_tys

✔️🇹🇷Turk tili va boshqa chet tillaridan 2026-yilning 2-yarmida bo‘lib o‘tadigan milliy sertifikat imtihonlari

✔️Chet tilini bilish darajasini aniqlash test sinovlari avgust, sentabr, oktabr, noyabr va dekabr oylarida bo‘lib o‘tadi.

✔️Test sinovi uchun talabgorlar http://my.gov.uz/ sayti orqali onlayn tarzda ro‘yxatga olinadi.

✔️Sertifikat javoblari 11-sentabr kuni chiqishi kutilmoqda!

📌Sababi: Agarda konuşma uchun oxirgi imtihon kuni 4-sentabr bo'lib, javob 5 ish kunida chiqishi kerak bo‘lsa bu 11-senatabrga to‘g‘ri keladi.