کابان

دوو برا پێکەوە لە کێڵگەی بنەماڵەیی کاریان دەکرد، یەکیان ژیانی هاوبەشی پێکهێنابوو، خاوەنی خێزانێکی گەورە بوو، ئەوی تر سەڵت و ڕەبەن بوو.
کە شەو دەهات ئەو دوو برایە هەموو شتێکیان وەک داهات و قازانجیان لە نێوەڕاستدا دابەش دەکرد. ڕۆژێک برا سەڵتەکە کەوتە فکرەوە و کوتی:
دروست نێ هەموو شتێک لە نێوەڕاستدا بەش بکەین. منی سەڵت و ڕەبەن خەرجی و مەسرەفم کەمە بەڵام ئەو ئەرکی بەڕێوەبردنی خێزانێکی گەورەی لەسەر شانە. بۆیە شەوانە فەردەیەکی پڕ لە گەنمی هەڵدەگرت و بە نەهێنی دەیبرد بۆ کۆگای براکەی و بە سەر گەنمەکەی ئەوی دادەکرد.
لەهەمان کاتدا برا خاوەن خێزانەکەش کەوتە بیرکردنەوە و کوتی: من سەروسامانم گرتووە بەڵام ئەو هێشتا ژنی نەهێناوە دەبێ داهاتووی دابین بکەم.
لە بەر ئەوە شەوانە بە فەردەی پڕ لە گەنمەوە بە نەهێنی دەڕۆیشت بۆ کۆگای براکەی و گەنمەکەی بە سەر بەرهەمەکەی ئەو دادەکرد.
ساڵیانێک ئاوا تێپەڕین هەر دوو برا سەرسام بوون کە بۆچی پەسمەندەی گەنمەکەیان مودام بەقەت یەکە. تا ئەوەیکە لە شەوێکی تاریکا هەر دووکیان لەڕێی کۆگاکان تووشی یەک دەبن.
ئەوان ماوەیەک زەق لێکدەڕوانن، پاشان بێ ئەوەیکە قسە بکەن کۆڵەکانیان دادەنێن و یەکتر لە ئامێز دەگرن.

وەرگێڕان: کامیل ئاغابەیگ پوور

  کابان   |    KABAN

لەم جیهانەدا نە بەختەوەری هەیە و نە بەدبەختی؛ تەنیا هەڵسەنگاندنی دۆخێکە بەرانبەر دۆخێکی دی. تەنیا ئەو کەسەی ئەوپەڕی چارەڕەشیی چێژتبێ، دەتوانێ هەست بەوپەڕی کامەرانی بکا. ماکسیمیلیان! دەبێ ئارەزووی مەرگت کردبێ تا بزانی ژیان چەندە خۆشە! کەواتە ئازیزەکانم، بژین و دڵشاد بن و بزانن سەرجەم ژیریی مرۆڤ لە دوو وشەدا خولاسە دەبێتەوە: سەبرت بێ و هیوادار به!
«کۆنتی مۆنت‌کریستۆ - ئەلێکساندر دوما»
Kurdinus

  کابان   |    KABAN

بچێ و مامایی بکاو نێوکی ببڕێ ، کەچی لە گەڵ کوڕانی ماڵی حاجی دەبێتە شەڕ و بە پیلان داڕێژی کچەکەیانی دەزانن کە لەو شەودا دەبێت ماڵی مامانەکە دەستی دە بە ڕەدواکەوتنی کچەکەیاندا هەبوبێت.
بەڵێ ئەو کار و ڕووداوانە بوون شەو ببوونە مایەی دڵە خوڕپە و خەو لە چاو زڕانی ئێمەی مناڵ،کە هەمووی لە سەر دزو جەردە خولاسە ببۆوە .

ئەحمەد ئیسماعیلی (شاکار ) ـ پیرانشار

  کابان   |    KABAN

ئەوان سەرە ڕای دامەو و قومار جار جار سرت و خورتیان هەبوو سەرنجم بەسەرئەوانیشەوە هەبوو بەڵام تێیان هەرنەگەیشتم . شەو زرینگابۆوە تەواو ڕاکشابوو خەو نەی دەبردینەوە ، وردە وردە ،سەوەڕەکە لە گەڕەک و لای ماڵی ئێمە کەم ببۆوە ، باوکم بیورەکەی هەڵگرتەوەو کوتی بەخێر تێپەڕ بوو وا دیارە مەترسیەکە لە گەڕەکی لای ئێمە تێپەڕی. دایکم بە قسکەی باوکم دڵە ڕاوکێکەی کەم بۆوەو هات دەجێگاکە خزاوە . خۆشم دڵە ڕاوکەو ترسەکەم،کەمتر بۆوەو خەو بردمێوە . بێ ئاگا مام لە هەراو هەنگامەی شەو .
بەیان ئەنگوتبو ، خۆر دوای هەور و هێڵێکی زۆر لە لوتکەی کێو ڕمبێک بڵیند ببۆوە ، ئەگەر چی هەتاو تین و تاقەتی نەمابو دیسان دیتم کە هێشتا ئارەقی نەخستبووە سەر سەهۆڵی تەنکی ئاخوڕی دەوری ترومپاکە کە توێخێکی تەنکی لە سەر ئاوەکە کردبوو، بەڵام چونکینە کەوتبووە ڕۆژێکی تەواو ساماڵ و هەوا بە تەواوی حەسابۆوەو گەشابۆوە لە دوای ئەو باو بارانەو شەوە تووش و سەخڵەتییەی، بەڕەنگ و ساماڵی کە خۆر لەو ئاسمانەی کەدەت کوت دەریای مەندە هێندە شین دەچوو گزینگی داویشت و لە چاوی ئێمەی دەدا لە وەڕا هەر دەت گوت بەهارە .
لە خەو هەستا بووم،داستانی شەو هەر وا مێشکی منداڵانەمی دەکۆڵی،وەک جاران کە بۆ دەردی دڵ،هەر خوشکەکەم شک دەبرد،چووم بۆ لای ئەو و دۆزیمەوە، لەسەر سەکۆی بەربێڵای ماڵەکەمان ڕا پڕپۆڵەو دانی بۆ مریشک و قەل و قازکان ڕۆ کردبوو بە تایبەت چاوی زۆر دەبڕیە ئەو باڕۆکەیەی دایکم بەجووجەڵەیی پێشکێشی کردبوو کە بوو بەمریشکی تەواو بۆی بفرۆشێی و کراسی سووری بۆچوونەوەی ماڵە خاڵی پێ بکڕێ .
هەردەستەی بەجوێ لە لایەکەوە لەبەر سەکۆکە دەدان و ئاو هرووژابوون و خۆی قاپێک بەدەستەوەو چاوی پێدا دەگێڕان و بە سەری دەکردنەوە ،چوونکینە دایکم شەو کاتی نان خورانی شێوان کوتی کچم گەر قەل و قازەکان هەڵنیشتن و دات کردن ژماردتن بەسەرت کردنەوە،شەوێ دیکە دیارە ڕێوی بووە شتی لەپشت پەرژینی باغچەکەی ئێمە خواردووە ،من چاوم پێی کەوت تووک و تاڵەکەی هەروا لەوێ بەجێ مابوو ، گەر سبەی بەیانی دەرت
کردن چاوێکیان پێدا بگێڕەوە ، دیاربوو ئەویش ئیشەکەی خۆی بەقسەی دایکم بەجێ دەگەیاند ،
منیش چوم لە پەنای هەڵ تۆتەکیم،بەڕێکم چاو هەڵگوشین و چاوێکم لێکرد و بەڕێک بەمۆنی و قەڵسی لێم ڕوانی،ئەویش تێم گەیشتبوو کە شەو زۆر ترساوم و نەقورچێکیشی تێ کوتابووم ،بەڵام هەمووکات شێوەی خوشکانەی خۆی هەردەنواند،کەزانی لەسەر شەو لێی دردۆنگم و دڵی بچووکی منیش پڕە لە گلەیی بە بەزەیەوە باوەشی پێ داگرتم و بە مێهرەبانێوە پرسیاری کردوگوتی:؟ ئەوە شەو دەترسای وا هێندە خۆت ڕێک هێنابوو خۆت بەمنەوە مەڵاس دابوو ،ئەوجار گوتی تۆ دەبی بەپیاو نابێ هیچکات ترس بتگرێت ،چاو شەو باوکمان چۆن بیوری هێناو چەند بە وشیاری و زیرەکی و دەست و برد خۆی ئامادەکرد،من باوکم وا دیت بۆیە نەترسام ،ئەوەنیە هەمووکات دایکمان دەگێڕێتەوە پێمان دەڵێت پیاو پشتەو وەک قەڵا وایە،گەر باوک و هاتەوە ڕێزی لێبگرن،بۆیە من تا باوکمان لە ماڵ بێت ناترسم .ئەوجار منیش کوتم باشە ئەدی ئەو هەمووە هەراو هوریایەی شەو چبوو ،من هیچکات وام نەدیوە،هیچکات نەم دیوە باوکم وا زوو ڕۆبێتە بیور و دز بۆلای ماڵی ئێمە بێن .من هێشتا تووشی ڕووداوی وا نەببووم و لە خەیاڵیشمدا نەدەگونجا .هەر بۆیە خوشکیشم تێی گەیاندم و ئاوای بۆ گێڕامەوە؟ کە شەو دەستەیەک قاچاغ چی هەر کە لە ڕووباری بەرگوندی دەپەڕێنەوە و دەگەنە نزیک ئەو گوندەی ئێمە کە بەو ڕێگا سەرەکییەی پشت ماڵی ئێمەدا تێ دەپەڕن هێشتا تەواو لە نێو دێیەکەمان ڕەت نابن کە دەگەڵ پاسگاە تێک هەڵەنگوت بوون وتەقەیان لێ دەکرێت هەڵاتبون و گەڕابوونەوە بۆ نێو دێی ئێمە ، دیسان مەسەلەکە هەر بەوەندە تەواو نابێت و خۆشت کچەکەی ماڵی حاجی عەلی کە ماڵێکی قەڕە باڵغ و دەوڵەمەندن دەناسی ئەو کچەیان بە زۆر بەژن دابوو ، چون دابی ژن بەژن وابو ، بۆ ماڵی بەرابەریان،کە دەست کورت و نەدار بوون ، شەو بیان گۆڕنەوەو بە بێ دەنگی وێکیان بدەن ،
بەو جۆرە ژن هێنانەیان دەگوت وێدە . کچە ،کە داواکار و دڵدارێکی دیکەی لە جیران دێیەکەیان دەبێت و وڵامی بۆ دەنێرێت.
کوڕە دێت کە نەیەڵێ کارەکە سەر بگری و شەو لە گەڵ تاقمێک چەکداربیباو بڕوا ، ماڵی حاجی کە کوڕی جحێڵ و چاو نەترس و هار و هاجیان دەبن،بە پیلانەکە دەزانن و تێک هەڵچون روو دەدا و هەر چۆنێک بێت کچەکە لەگەڵ سوارەکانی ئەوینداری ڕاستەقینەی ڕادەکاو دەڕوا .
لە لایەکی تریشەوە ژنی بەساڵا چووی جیرانی ماڵە مام حاجی کە مامان دەبێت شەو لە دووی دەنێرن ، خێزانی ماڵێکی گەڕەکەکەی خوارێ کە نارەحەتە و منداڵی دەبێت .
👇👇

بەڵام بەڕاستی ئافەرت هەرلەگەڵ هاتنەوەمدا باو تۆفانێک بوو پیاوی قڕ دەکرد ئەو فانۆسە بەوکوڕەی بوو چەند جار دەهات وەکوژێ هەتاکو دووسێ جاران ڕەتی دەبردو گژەبا و تۆفان تێکی وەدەپێچا تا بۆ خۆم دەستم گرت وڕام کێشا دەرنەدەچوو ،ئەو شۆ وەک هیچ شەوەکان نەبوو ، نێو دێم جوورێک دەهاتە بەر چاو وەک شتێک هەبێو ئاگادار نەبم وابوو .
جێو بان ڕاخسرابون دەجێ خزابووین هێشتا جێ خەوەکەمان گەرم دانەهاتبوو، باوکم ڕاکشا و دایکمان چاوێکی پێ داگێڕاین و گوتی:هەوای ساردە خۆ داپۆشن ، سۆبەی داران هێندە ناییسێ زوو دەکوژێتەوە ، ئەوساڵ دار و گوێنی زۆرمان نییە بۆ سووتان ئاگا و لە خۆبێت ،قسەی دایکمان ڕاست بوو با بەتوندی دەهات لێزمە بارانی لە دەروو دیواران دەدا و گێژەوی پێدەکرد. دەهات لاشیپانەی دەرکە و پەلەسوانەی بانان هەڵبگرێت،دەت گوت لە گەڵ وڵات شەڕێتی،ویزە ویزی با بەکەڵێن و قوژبنی دەرکە و پەنجەراندا دەهاتە ژوور ، زۆر جار پەردەکانی ڕادەژاند و لە سەربانڕا دووکەڵی سۆبەکەی لە ژوور دەکردەوە وبۆنی لە ژوورەکە دەگێڕا و دیسان تەزووی سەرماکەی لەگەڵ خۆی دەگەیاندە پەنجەکانی ئێمەش کە لە بن لێفە دابووین و ڕاکشابووین.
دایکمان فانۆسەکەی لە سەر تاقە خەفە کرد..هاتبوو چاومان دەبیرە خەو ڕۆچێ سەوەڕ لە دەوری ئاوایی پەیدا بوو دایک و باوکمان قسەیان لەوە دەکرد دەبێ چی بێت ئەو سەوەڕە .
بەقسەی ئەوان دڵە خوڕپەمان گرتپو ،خەو نەیدەبردینەوە. هەر دەهات و سەوەڕەکە زیاتر دەبوو،دایکم گوتی سەوەڕی گورگییە، برسی بووە،لەوەی بەدوا ئیدی هەر دێتە سەر ڕێگا و بانان و هاتۆتە دەوری گوندی، هەر بۆیە ئەو جارە لەبەر چەق و لووری سەگ و گورگان ئیدی شەوەکەش خەومان لێ ناکەوێت .لەو کاتەدا بوو دەنگی سەگێک هات شاڵاوی برد و بەقوروچکە قوڕچک گەڕاوە دواوە،باوکم هەستا هەڕای کردە بن پەنجەرەکەو کەمێک پەردەکەی لادا و چی وەبەر چاو نەکەوت
ئاوەڕێکی وەلای دایکمان داوە دیسان پەردەکەی کەمێکی دیکە لاداو چاوێکی وردتری بە حەوشەو دەرک و باندا گێڕاوە چ ڕەشایو شتێکی نەکەوتە بەرچاوی ئەوجارکوتی:! کچێ ئەوە سەوەڕی گورگی نییە، سەوەڕی گورگی دیارە، ئەو وەڕینە هەر دێو لە ئاوایی نزیک دەبێتەوە، گوێ ڕا گرە هەردەڵێی لە پشت قونە بانی ئێمە شەڕە ، چاو ئەو سەگانە چۆن شاڵاو دەبەن .
دایکم گوتی: پیاوەکە ئەدی دەبێ دز نەبن؟ ماڵە ئێمە لەو لاپەڕە هەڵکەوتووە، دەڵێم خوا نەکات ! نەکا ڕوو دە ماڵی ئێمە کەن بەو نیوە شەوە ئێمە چیبکەین دەستمان وەهیچ کوێیەک ڕا ناگات چۆن دەرو جیرانان ئاگادار بکەینەوە .
بەو دزە ئێمە منداڵەکان کە هەر دەجێدا چاوەڕوان مابووین،زەندقمان چوو .دەمم بردە بن گوێی خوشکەکەم ، بەسرتە کوتم گوێت لێیە دز،دز ! ئەو کە لە ئێمە باو خۆشتر بوو ، بۆ ئەوەیکە باوکم و دایکم لێمان حاڵی نەبن نەقورچێکی تێ کوتام لە جێی خۆمدا لە جوڵەی خستم وبێ دەنگی کردم ، دڵم وەک چۆلەکە لێی دەدا دەبیرم دا دەم کوتەوە دز دز .
چاوم لێ بوو باوکم چوو بیورەکەی لە بن هەرزاڵێ دەر هێنا وگەڕاوە لای دایکم دووسێ جاری ئەو دیوو ئەودیوو پێکرد و لە لێوی پەنجەرەکەی خست و قامکێکی پێدا هێنا بزانێ تیژە یان نا، ئەو جار بێ ئەوەیکە هیچ ئاکارێکی ترسانی تێدا بەدی بکەی زۆر بەلەسەرەخۆیی و وریایی کە هەستی هەر ڕاگرت بوو چاوی لەسەر بیورەکە هەڵگرت و ڕووی وەلای دایکمداو گوتی: وایە، چەند ڕۆژە قسەی چەتە و دز هەیە،لە نێو ئاوایشدا ئەو باسانە هەبوون ،تاکوو دەیان گوت: ئەو چەند شەوانە چوونەتە سەر چەند ماڵێک . ئیواشە دەڵێن چەتە نین ، وەک گروه و تاقم و حیزبان دەچن ،گۆایە دەستەی مراد شیرێژ ،بە دێیاندا دەگەڕێن و پەڕیوەی ئەو بەرەی ناوچەی لاجان بوونەوگەیونەتە ئەو دەڤەرەو،ئەو چەند گوندانەی ئێمەش .
جار جار پەردەکەی لا دەداو،بیورەکەی لەسەر لێوە پەنجەرەکە دادەناو هەڵی دەگرتەوە،کەچی لە پڕ ڕا تەقەی ناڵ و یەکسمان لە پشت بانەکەی ئێمە هات کە ڕێگای هات و چۆ بوو.سەگەلی جیرانەکمان کە مەڕداڕێکی گەورە بوون لە بەر هۆڵ بڕین و مێگەل دزین سەگەکانیان لەحەوشە لەبەر دەرگای هۆڵەکە دەبەستنەوە و شەوانە بەریان دەدان ، وەک هاران وابوون سواریان لە ئەسپی دەهێنا خوار دیسان هرووژمیان بردەوە، ئێمە دەجێیدا نەدەسرەوتین ،هەر چەق و چۆمان بوو ئەوەندەی دیکە خۆم لە پێخەفەکەدا خڕ کردەوە ، دەمێک پێ چوو تەقەی تفەنگان هات ، بێ دەنگی بە دایک و باوکمان هێنا ، وەک تاسابن وا بو، دایکم هاتەوە جواب گوتی: پیاوەکە ئەدی ئەو تەقە چ بوو خوا نەکات ، نەکا شەڕ ساز بێت ، بەڕاستی دەبێ ئەم شۆ لەو گوندەی ئێمە چ رووبدات،تائێستا بەو شێوەیەم نەدیوە .
تەواو قسەکەی دایکم تەواو نەببوو باوکم هەڵی دایە،من کە لە ماڵە کاکم دەگەڕامەوە ، نێو ئاوایم وەک شەوان وە بەر چاو نەدەهات ، ئەگەر چی زۆر هاڵۆزوو تۆفانی بوو، بەڵام کش و مات دیاری دەدا و هاموو شۆی شەوانی پێشتری نەبوو تاکوو تاکە کەسێکم لە هاتنەوە وەبەرچاو نەکەوت بۆیە دەڵێم ، ئەو شۆ وەک هیچ شەوەکان نەدەچوو.ئەوجاردەستێک لاویش لە ماڵە

👇👇

( بەنێوی خوای هەرمان )

چیرۆکی
مناڵی و شەوێکی گوند

وەرزی پاییز بوو،لە کۆتایی وئاخر و ئۆخری مانگی سەرماوەز دابووین،سەراسەر ئەو مانگە سارد و سەرما و باهۆز و باو بۆران و تۆفانی بوو،کە زۆرجار بەدەم باو باران تەزووی بەفریشی دێناو ،وڵات دەبوو بە سەرما و سەهۆڵ و زوخمی دەکرد .هەور وتەپومژ ملی کێو و قەد و لاپاڵیان بەر نەدەدا بەتایبەت کە گوندەکەی ئێمەش لەناوچەی لاجان لە نێو زنجیرەچیاو دوو کێوی حەستەم و بڵیندو دژوار هەڵ کەوتبوو.
ئەو ساڵە بە نیسبەت ساڵەکانی پێشوو زووتر سەرما داکەوت و هەر لەپاییزێکی زۆوە سەران بەفریان گرت و ڕژد و هەڵدێر و ڕەوەز و قەدو لاپاڵەکان دەعباشیان تێ نەدەچوو چ بگا بەمرۆڤ و ئاژەڵ ، مێگەلە مەڕو شوان تەواو هاتبوونەوە خوارو گەڕابوونەوە دەوری ئاوایی، هەرلەبەر تەزووی ساردوسەرما زوو سەرلە هێواران لەو ڕۆژە کورتەکاندا خۆیان بە ژووردا دەکردەوە .
گەر هاتبا و بەفر بەیەکجاری کەوتبا ئیدی ڕێی دەرچوونت بۆ هیچ کوێ نەدەکرا. ئەو جار دەبا لە دەوری گوند مەڕدارەکان مەڕەکانیان دانگە دابا ، ئەو دەشتە پان و بەرین و بەرفراوانەی لاجان هێندەی بەفر دەگرت ، ڕێگا و بان قەپات دەبوون و بڕست لە مرۆڤ دەبڕا ، هەر بۆیە لەو مانگەومانگی پێشو خەڵکی ناوچەکە ، خۆی کۆ دەکردەوەو شت و مەکیان دەکڕیو زمهڕیان دادەخست تاکو بەهارێ .
ئێستاش کە گوێ بیسی ئەو گۆرانییەی هونەرمەند محمەد ماملێ دەبم، که دەڵێ (زستان مانگی ڕێ بەندانێ ،، لێم گیرا ڕێگەی لاجانێ) ئەو زستانە تووش و دژوارانەی ئەو کاتیم دێتەوە بیر ، کە کفنی سپی بەفری پڕ بە باڵاو قەڵافەتی ئەو دەشتە دەدروو، هەتا پشووی بەهار دەهات، ئەو مەڵبەندو گوندانە پشوویان لێ دەبڕاو ، جەستەیەکی بێ گیان و سەهۆڵ بەندانێکی سەختی پێ دەبه خشی و ڕەشاییو ڕەشانگت بە شوێنێکێوە نەدەدی .
هەر بۆیە زۆر جار مرۆڤ وەهم و خەیاڵ دەیگرت و خەیاڵاوی دەبوو کە چاوی دەبڕیە پانایی و بەڕ بڵاوی ئەو دەشتە کاکی بە کاکییەو ،ئەو کێوە بەقەڵافەت و سەرسووڕ هێنەرانە وەک دێو و درنجی بە کفنی سپێوە لە گۆڕ لێ ڕاست ببنەوە وابوو چ بگا بەئەوەی تاکێک و ڕێبوارێک کە ڕێی دەدەشتی لاجان کەوتبا پێی وا دەبوو گەیوەتە دوو جەمسەرەی گۆی زەوی و وای دەهاتە بەرچاو کە دەبێت هەر چوار وەرزەی ساڵ هەر بەفر و سەهۆڵ بەندان بێت و هیچکاتێک نەچێتەوە .
ماڵی ئێمە لە لادێشدا لاپەر بوو ،لە قەراغ ماڵان لە سەر ڕێگای نێوان دوو گونداندا هەڵ کەوتبوو ، درەنگانی شەو دوای ئەوەیکە چیڕۆکی ڕادیۆ تاران تەواو بوو،دایکم دووگمەی ڕادیۆییەکەی باداو کوژاندێوە، ئێمە مناڵەکان کە هەمومان سەرو پێچکەبووین تا ئەودەم کە بەدەوری کورسێکەوە دانیشتبوین تەنیا ڕادیۆ و چراکە و چەند دانەیەک لە قاوتی بۆدراوێ کە بۆشەوچەلەی شەوی زستان چاکیان دەکرد لە سەر کورسێکە بوون .ئێمەش کە بەدەورەیان داکۆزیلەمان بەست بوو ،وا هۆگری چیڕۆکە کە ببوین مرتەقمان لێ نەدەهات . دایکمان چاوێکی لە کاتژمێرەکە کرد کە بە لا دیواری سەرووی پێڕکەکەوە هەڵاوەسرابوو لەبەرئەوەی قورمو دووکەڵی تەنوور هێندەی لێ بنیشێ شەوانە لە تاریکایدا هەردیاری نەدەکرد کەمێک چووە پێشتر و خۆی لێ نزیک کرەوە، هەر بۆیە کوتی: هەستن کاتەکە دەرنگە وێکڕا ئاوڕمان وەلای کاتژمێرەکەدا کە کەوتبووە بەرسێبەری خوشکەکەمان کە مناڵی گەورەی بنەماڵە بوو لە هەمووشمان باوخۆشتر بوو،چونکینە زۆریش لە چرا کە نزیک دانیشتبوو سێبەری چوار هیندی خۆی گەورە ببوو ، هیچ لە دیواری ناو ماڵ،لە بەری میچەکەش سایەکەی بای دابۆوەو لادیواری هەڕزاڵ و کاتژمێرەکەی بەتەواوی داپۆشیبوو.دایکمان لەبەرخۆیەوە دەستی پێکردەوەو گوتی: باوکیشتان هەر نەگەڕاوەتەوە،نازانم لەو لاپەڕەی ڕا بۆ هەموو شەوێک دەستی ئەو کوڕە دەگڕێ و فانۆسێ دەس دەداتێو دەچێتە ماڵی مامتان،ئاخر خۆ دەزانێ ئێمە ماڵی دیکەمان پێوە نییە و لاپەڕە، هەزار موقەدەرات هەیە ،
هەر وا کە بە دیار کاتژمێرەکەوە ڕاوەستابوو،
ئاوڕی وە خوشکەکەم داوەو پێی کوت : کچم هەستە بەڕێک ماڵێ هەڵوەژێرەو قاپ و قاچاغەکان تا بەیانی لە گۆشەی لای جێ کەوشەکان کۆ وەکە تاریکە و بەیانی ئاو لەسەر تندوورەکە گەرم دەکەین جا بیان شۆ خۆشی دەستی بە جێو بان ڕاخستن کرد .
دەوکاتەدابوو باوکمان گەڕاوە،دایکمان دیسان لەئەوی دووپات کردەوە،کەهەر شەوێک بەدەرنگانی دەگەڕێتەوە،باوکیشم گوتی:، ئەو شەو جەماعەتێکی زۆری لێ بوو لە لایەیەک دامەیان دەکرد،لەلایەک جۆرابێن بوو دیوەخان زۆر پڕ بوو،هەرجمەی دەهات پیاوە بەتەمەن و بەساڵاچۆکان باسیان لەئەوە دەکرد بەهیوای کەیخودایی تێکچوونی نێوانی ئەو چەند ماڵەیان دەکرد ، کە چۆنیان پێک بێننەوە، ئەوە وەدرەنگی کەوتم ئیش وکاری کاتی بێکاری و شەو دڕێژی دێهات و گوندەکان هەر ئەوەیە، چ بکەم خەڵک بە چاوێکی ئەرێنی دەڕوانە من، منیش کاکم گەورەترە لە ماڵە ئەوان کۆ دەبمەوە

👇👇

داپیرەم وتی: جا ئاوا دەتهەوێ فێرە کاری بکەی!خاتزارا چاوی لە داپیرەم دەرپەڕاند و وتی: جا بە تۆ چی، ئەی لەبیرت چۆتەوە بۆ خۆت چ پەت پەتێنێک بەو بووکە فەقیرەت دەکەی. ژۆژ تا ئێوارێ هەڵیدەسووڕێنی و حیسابی پووشێکیشی بۆ ناکەی. بڕۆ دایکم  دەرمانێک بۆ سەری خۆت بدۆزەوە و پەڕۆی خۆت پینە بکە. خات زارا قسان ناجوێ و ئەوەی دەیڵێ نایڵێتەوە.
داپیرەم هەرکە زانی دەسکی لەدوو ناکا و ئەو هەویرە ئاوێ زۆر دەبا ئیتر نەیویست ئەو مارە سڕە لە خۆی هار بکا و بێ ماڵاوایی و با بەدەست ئەو کاول بوویەی جێهێشت و گوتی: دەڵێن ورچ لە ئەشکەوتی خۆی شەر ناکات بەڵام تۆ لەماڵی خۆت لەگەڵ میوان دەجەنگی. وەڵڵا تا من مابم بەو ماڵەدا نایەمەوە.

نازانم ئایشێ چەند ساڵ لە ئێمەی مناڵ گەورەتر بوو بەڵام هێندەی دەرد و ئازار و خەم و پەژارە لە دەست باوەژنی چێشتبوو زۆر لە ئێمە
بچووکتر وەبەرچاو دەهات.
ئایشێ چەند ساڵێکی بەو حاڵە بردە سەر تا ئەوەی کە
بە حەول و تەقەلای باوک و باوە ژنی بێ پرس و ڕا لە گەڵ ئایشێ، لە ناو خزم و لێزمان قەیرە کوڕێکی زمان چەوتی سەرتاسی ڕمووزنەیان بۆ دۆزێوە. دواتر خوازبێنیکەر لە پێشخانەی ماڵە بابی قوونیان وەسەر بەڕە دا و ساقی و باقێکیان لە گەل کردن و سەودا سەری گرت. ئینجا بە بڕە مارەیەک بێ وەستان سەری ئایشێیان لە ئاخێ نا

ئایشێ وەک پەپوولە پاییزە بە دەم ڕەشەباوە بێ ماڵاوایی لەبەرچاومان ون بوو  بێ ئەوەی بگوورێ و بپشکوێ و نەمامی تەمەنی هەڵکشێ هەر بە مناڵی لە دوورەوڵات بەشوو درا و لە ڕەگەوە لە زێدەکەی هەڵکێشرا و دەرگای ماڵە باوانی لەسەر داخرا و شەقی چارەنووس تووڕی هەڵدا و لە ئاوایی دوور کەوتەوە و ئیتر قەت نەماندیتەوە.
بڵێی دوای ئەو هەمۆ ئازار و ژانە لەکام شوێن و مەڵبەندی ئەو جیهانە خڕ و پانە لەنگەری گرتبێ و لە کام دیاری غەوارە دیسان ملی بۆ نیر و کەڵەوەی ژیانی هاوسەری نەوی کردبێ. ئاخۆ  ئەمجارە مەودای چێژ وەرگرتنی لە ژیان پێدراوە!؟ کەڵەوەی زۆرەملی لە سەر ملی بۆ ترازاوە!؟ یان باری گرانی خەم و ئازارەکانی هەر لەسەر شان ماوە؟
ساڵێک دواتر حەمەشیلان مەزراکەی فرۆشت و لە ئاوایی باری کرد. ماوەیەک ڕابرد ئەزیش خوێندنی ناوەندی و دواناوەندیم لە مەهاباد تەواو کرد. لە هاوینی ساڵی1370 کە لە زانکۆی پەروەردە و ڕاهێنانی ورمی دەمخوێند بۆ سەرژمێری گشتی ناردیانمە ئاوایەکانی شاروێرانی مەهاباد. ڕۆژێک لە ئاوایی قومقەڵا بۆ سەرژمێری لە ماڵێک وەژوور کەوتم و وەک هەمیشە هەر لە حەوشە بەربینگم بە کیژە پازدە بەهارێکەی خات زارا گرت و بە پرسیاراندا هاتم:
ناوی گەورەی بنەماڵە:محەممەد خدری
ناز ناوی بنەماڵە: -حەمە شیلان
تاوێک ڕامام. بۆ ماوەیە وەک کارەبا گرپێتمی لە جێی خۆم وشک بووم.
حەمەشیلان!. کەواتە تۆش خوشکە بچووکەکەی ئایشێی:
-بەڵێ بۆ خۆمم
شریتی بیرەوەرێکانم بەپەلە گەڕاوە بۆ دواوە و وەک فیلمێکی سینەمایی هاتنەوە بەر چاوم
حەمەشیلان لە ژیاندا نەمابوو.
چرچەڵەژن چڕو چاوی هەڵقرچابوو. ڕووباری تەمەنی هەڵچۆڕابوو. باری گرانی گوناهەکانی چەنگیان لە ئەوکی نابوو و هەناسەیان لێ بڕیبوو و لە ناو جێگایان خستبوو. سزای ڕۆژگار وای بەسەر هێنابوو جیاوازی پاک و پیسی نەدەکرد و هەموو شتی دەخوارد.
لەو کاتەدا لەگژ خەیاڵان ڕۆچووبووم و بەخۆم دەوت:
ئەوەتا ئێستا ئەوە لێرەم لە پەنا خات زارا باوەژنی ئایشێ. لێ وەک پێشوو زمانی ناگەڕێ و شیڕە و شاتەی نابیسم. نازانم ئارەزووی مەرگی بۆ بکم یا نا؟

مەهاباد
قادر حوسێن شەریفی
لە ژمارە 47ی گۆڤاری بەیان چاپ و بڵاو کرایەوە

*میوانی:خواردەمەنی وەک حەڵوایە و بۆ ژنی زەیستانی ساز دەکرێ
*بە ژەکی پەژارە گۆشت کرا:
دەمی بە مەمکی هەموو ئەو ژنانەی گوندەوە  نابوو کە منداڵەبەر بوون

*قەقەبوو:خوێندنی کەو
سڕک:*تەزوو
لانەواز: ئاوارە*
تەوێڵ: ناوچاوان*
شەوژەن: لە ژوورەوە بە دارێک دەرگایان گاڵە دەدا بەو دارەیان دەوت شەوژەن

لەسەرژمێری گشتی هەموو زانیارێکان لە گەورەی بنەماڵە و ئەندامانی لە گەڵ سەروەت و سامانی وەک پەلەوەر و ئاژەڵ و مووچە و... لە سەر لاپەڕەیەک دەنووسرا

دوای حەسانەوەی ئایشێ و ماوەیەک مانەوەی لە ماڵی ئێمە داپیرەم وەک هەمیشە ڕووی تێدەکرد و دەیپرسی؟
چت کردووە دیسان کچە شیرنەکەم:
ئەویش کە زۆربەی جاران لەرز و تاو و چەق و چۆ دایدەگرت. دیار بوو سەرما کاری لێدەکرد و سیخەی سینگی هەناسەی کز دەکرد، بە دەنگێکی نووساو دەیوت:
هیچم نەکردووە دایەگەورە! نازانم بۆ پەڵپ و بیانووی باوەژنم نابڕێتەوە؟
تازە ئاوردووم هێنابوو کە ئاگردان ئاگردەین کە لەپڕ شریخە لە بناگوێم هەستا. دووجار بە دەوری خۆمدا سووڕام، بەرچاوم ڕەش هەڵگەڕا، دەنگم لە ئەوکمدا قەتیس ما. ناچار خۆم لە بەر پێیدا گەوزاند و پاڕامەوە و ڵاڵامەوە و گوتم:دایە خانم گیان تۆخوا لێم مەدە هەرچی تۆ بڵێی وادەکەم. بەڵام دیسان دەستی لە ناو قژم هاڵاند و یەک دوو جاری دیکەی بە دیوار دادام و شین و ڕەشی هەڵگێڕام. دواجار ڕووی تێکردم و گەز و نیوێک زمانی لێدەرکێشام و کۆمەڵێک وشەی تفت و تاڵی لە ناخی پڕ لە ئاخم خزاند. هەموو ڕۆژێ جارێک و دوو جار هەر ڕۆژێ بە بیانوویەک خوری شۆرم دەکا. نازانم چی لە گیانم دەوێ. هەمیشە دووقڕانییکی لەسەر لەپی دەستە بۆ هەڵڵاو هەنگەمە. خۆزگە هەر نەبووبامایە و ئەو تاڵاوە ژینم نچیشتبایە.

داپیرە دیسان پرسیاری لێدەکرد و دەیوت: دەی باشە ڕۆڵە جوانەکەم ئەدی بابت دەڵێ چی؟ ئەوجارە تاوێک ڕادەما و دەستی بە یەخەو بەرۆکی کراسە بێ دوگمەکەیدا دەگێڕا بەڵام وەک کەسێک ملی لەبەر ملی نابێ هیچ دووگمەیەکی پێوە نەهێشتبوو تا دایخا.
ئینجا بە هەنیسکەوە نگا کز و جەرگ بڕەکەی لە داپیرە دەبڕی و پرێسکەی ژیانی پڕ دەرد و ژانی بۆ دەکردەوە و زووخاوی ناخی پڕ لە ئاخی بۆ هەڵدەڕشت. بەشکو داپیرە  بتوانێ مەرحەمێک بۆ هەزاران زامی بێ سامانی دڵە بچکۆلانەکەی  بدۆزێتەو و ئازار و خەمەکانی بڕەوێنێتەوە

دواتر لە جوابی داپیرەم دا دەیوت: -لەوەتا ئەو ژنە هاتۆتە ئەو ماڵە، بابم گۆڕاوە و چاکی ناڵێ و قسەی تفت و تاڵم پێدەڵێ و هاوڕێی باوەژنم زیپک و پللارم تێدەگرێ و پێمهەڵدەپڕژێ.

کاتێک ئەو قسانەی دەکرد لە سەرەژنێکی بەئەزموون دەچوو کەس بیری بۆ ئەوە نەدەچوو کە تەمەنی تەنیا دوازدە سێزدە ساڵان بێت.

ئیجا داپیرەم ئاخێکی هەڵدەکێشا و فرمێسکی بە دوادا هەڵدەوەراند و زۆر بە نەرم و نیانی بە وشەی ناسک و هەستێکی پاک و پەیوی شیرن چەشنی دایک دەیلاواندەوە و دەیگوت: تەنگانان بەریان کورتە چۆن وەرزەکان دەگۆڕێن، ئاوهاش ژیانی مرۆوەکان دەگۆرێ. ئەوجار دەستی بەسەر و پرچی لوول و ئاڵۆزیدا دەهێنا و بە کاوەخووە هەودا ئاڵۆزەکانی پرچی لێک جیا دەکردەوە، بەشکوو هەودا و گرێ پووچەی ژیانی ئەو مامزە *سرک و *لانەوازە بکرێتەوە و بێ ترس و دڵەڕاوکێ لە ئاسمانی بێ ئەستێرەی ژیانی تەشی داهاتووی خۆی بڕێسێ و لە کووچە باغی پڕ چەقڵ و تیکان و پەرژین سەر دەر بکا و لە کانی ڕوونی بەر تریفەی مانگەشەو قومێ ئاوی پاک و زوڵاڵ بە گەرووی ویشک و تینوویدا بکا.
لە بیرمە ڕۆژێک دوای ئەو دەم ودۆیە زەردەپەڕی ئێوارێ هێشتا خۆر بە تەواوی لە ئاسۆ ڕۆنەچووبوو داپیرم ئەنگوستە چرچ و لۆچەکەی لە چووکەڵە پەنجەی ئایشێی گرێدا و قاچە پیرەکانی بەدوای خووەیدا کێشا و بەرەو ماڵی کاحەمە هەڵکشا .
منیش چەشنی تاژی بەسەر پشتیلانەی حەوشەدا لەسەر نووکە پەنجە بە دەست و برد خۆم بە حەوشەدا کرد و لەبەر دەمیان قوت بوومەوە.
ئەودەم دەرگای ماڵان هەمیشە ئاوەڵا بوو. ئەگەریش گاڵەدرابا دەرگا هەمووی بێ شەوژەن بوون و هەر بە کۆکەیەک لە خاوەن ماڵ وەژوور دەکەوتن
لێ هەر لەنێو دەروازە تووشی چرچەڵەژن هاتین کە *تەوێڵی لێ تێکنابووین و لە چاوەڕوانیدا کەفی هەڵدەخڕاند. هەر لەڕێوە هەڵیکوتا سەر ئایشێ و پشت ملی پەپوولە کچۆڵەی گرت و وەک بێچووە پشیلە توڕی هەڵدا و تف بارانی کرد. ئینجا دەمی پان کردەوە و بە دەنگێکی گڕ وتی: ئەوە لە کوێی کچەتیوە بەڕەڵڵایە، نازانی هەزار کارمان هەیە. ئەو کچە لە بێشکەدا خۆی کوشت هێندە بکڕووزێتەوە. چەند جارت پێ بڵێم خووە مەخافڵێنە بە تەنیا بەو هەمووە کارە ڕاناگەم.
خات زارا ژنێکی هەڵەژە و دمەوەڕ و تەوێڵ گرژ بوو. مناڵێکی لە کا حەمەی مێردی لە داوێن بەرببۆوە.
داپیرەم تاوێک ڕاما، لەترسی وەی نەکا سووکایەتی پێ بکا نەیوێرا تێوەگلێ و بکەوێتە نێوان و بیهارووژێنێ. بەڵام پاش ماوەیەک بێدەنگی غیرەتی لەبەر خۆی ناو وتی:
خوشکێ گیان هێندێک لە سەرەخۆ و پشوو درێژ بە، خۆ ئاوا نابێ دایکم. ئەو کچۆڵەتان کوشتووە. هێندەی بە دووان دایپەڵۆسن. باشە بووە وا لەو داماوە دەکەن، مەگەر چی کردووە؟ چما دڵی ئێوە بەردە!؟

خات زارا بە کەلارەیەک خەنە بەسەرەوە کە بە لەچک پێچابووی وەک شیر هەڵچوو بە ڕووهەڵماڵێوە ڕووی گرژ و قرژی لە داپیرە کرد و گوتی: تا کەنگێ خۆ لە کاران بدزێتەوە ئەگەر ئێستا فێرەکار نەبێ ئەی کەنگێ دەبێ فێر بێ.
👇👇

ئەم بەسەرهاتە چیرۆکێکی ڕاستەقینەیە و بێگۆڕانکاری لە ناوەکان نووسیومەتەوە

کیژۆڵەکەی سەر بە تەم

ڕۆژێ دوو سێ جاران دەمدیت تاریک و ڕوونی بەیانی لەبەر سەرما و باو و بۆران لە ئاو هێنان لە کانێ ژنان گۆزە ئاو لە سەرشان بەرەو ماڵ دەگەڕایەوە.

بڵام زۆری پێنەدەچوو دەنگی باوەژنی کە وەک هەوری بەهار دەیگرماند و چەشنی کوندی شووم هەرەشەی نەمانی لێ دەکرد، ئەو گوندەی پڕ دەکرد.
ئەو کیژۆڵە شلک و ساوایە کێ بوو و چی کردبوو وا باوەژنی بەو دەردەی دەبرد و لە بەر چاوی ئێمە نیوە گیانی دەکرد.
داپیرەم دەیکوت:
چەند ڕۆژ بوو زریانێکی سارد هەڵیکردبوو . درەختەکان تاق گەڵایەکیان پێوە نەمابوو. هەرچەندە پاییز زۆری بەبەرەوە مابوو بەڵام بەفرێکی قورس دوونیای سپی پۆش کرد و ڕەشانگی لەو ناوە نەهێشت. گەڵاکان لە ژێڕ پێی ئەو بەفرە بێ وەختە لەبەرچاوان ون بوون. ئیتر کوت و پڕ زستان خۆی بەسەردا ساخ کردینەوە و پاییز لە ئاستی چۆکی دادا. شەو ڕاشکابوو چرای ماڵان کوژابوونەوە. زریانێکی سارد جارجار بە ویزەویز بە کەلێن دەرگا دارەکەدا خۆی بە ژوورێدا دەکرد و بۆنی *میوانی بن کورسیلەی سەر تەندووری بە نێو ماڵدا دەگێڕا. لە ئامێزی ئەو شەوە سارد و سڕەدا ژنە دوو گیانەکەی حەمەشیلان دوو ڕۆژ بوو بەرەژان دایگرتبوو و بە دەم دەرد و ئازار و ژانەوە دەیناڵاند و دەتلایەوە و دڵۆپ دڵۆپ ئارەقەی مەرگ بەسەر ڕوخسارە زەعفەرانێکەیدا دەڕژایە خوار. هەرکە ئەستێرەی بەیان ئەنگوت و ڕووناکی، تاریکی ژوورە بچکۆلانەکەی بەزاند.
هاوژینەکەی حەمەشیلان بزەیەکی هاتە سەر لێو و چاوی نووقاند و بەسەر منداڵەوە چوو و لافاوی مەرگ بواری نەدا کۆرپەی ساوا لە ئامێز بگرێ. مناڵی ساوا وەک مانگی چواردە هێدی هێدی چاوی هەڵێنا و تریفەی دا و چەشنی فرشتە و پەری ناوکی بڕا و ئایشێی نێو نڕا.
ئینجا هەر لەخاکەلێوەی ژیاندا لە ئەوین و خۆشەویستی و ناز و ئامێزی دایک بێ بەش کرا و لە باوەشی ژنانی زەیستانی ئاوایی *بە ژەکی پەژارە گۆشت کرا و لە پەنا سێبەری باوکی بەسڵاچوودا بە بێ کێشە چەند ساڵێک لە خەم ڕسکا. بە تێپەڕبوونی زەمان پاو و زمانی گرت. بەڵام باوکی بەرگەی بێ ژنی نەگرت و ژنی دووهەمی گرت و دەلاقەی ڕوونی دوونیا ژیکەڵانەکەی ئایشێی بە قوڕ گرت. باوەژنی هەر لەڕێوە بەرگی غەزەبی لەبەر کرد و تۆوی گێچەڵ و تەشقەڵەی چاند و هێلانەی ماڵە باوانی لێ شێواند و ژەهراوی بەسەردا پڕژاند

ئایشێی ڕیزەڵە و ڕووتەڵەم زۆر جاران چاوبەگریان و پێخواس بە پرچی قرژن و شێواو بینیبوو کە باوە ژنی وەک سەی دڕ لە کانێ ژنان ڕا بە کوتان و لێدان و جوێندان قژی لە دەستی دەهاڵاند و تا ماڵەوە بەدوای خۆیدا ڕایدەکێشا و دەیشاتاند و ئەو دێیەی وەسەر دەگێڕا.

ئایشێی بێ دەرەتان دەیکرد بە شین و گریان و دەست و پل ڕامووسان و پاڕانەوە و کڕووزانەوە

بەڵام باوەژنی هەر بەوندە دڵی ئاوی نەدەخواردەوە و کەف و کوڵی دانەدەمرکا. لە ماڵەوەش وەک هەنگەژاڵی هارووژاو درێشووکەی لێ دەردەکێشا و وای پێەوەدەدا چزووی لە  جەستەیدا بەجێ دەما . بەکورتی لێدان و کوتان کراسێک بوو بە بژن و باڵای بڕابوو

کاتێک لە کۆڵان یان لە ماڵی خۆمان چاوم پێیدەکەوت و لێی ڕادەمام دەمدیت دەست و پل و قاچ و قولی وەک جێ قەپی سەگی هار ئەنجن ئەنجن کراوە.
لە کاتێکدا ئێمەی مندال لەبەرچاوی ئەو کەنیشکە خۆشی نەدیوە وەک ئاسکی مەست و تاوسی ناو باغچەی پاشا هەڵدەبەزین و دادەبەزین و لەگەڵ مناڵانی تر کایەمان دەکرد و پێدەکەنین و لە خۆشیان شاگەشکە دەبووین.
کچەی کرچ و کاڵ و منداڵ زۆر جاران لە تاوان و لە ترسی تف و فەلاقە و جنێو دەیهەویست لە کەژ و کێو بدا بەڵام چاری ناچار وەک هەموو جار کە دەیزانی دڵی تەنگی بە هاودەنگی ئێمە دەکرێتەوە، هەرکات هەستی دەکرد کە ئیتر پشوو و هەناسەی لە کەش و هەوای ماڵەوە نایە ناچار سەری خۆی هەڵدەگرت و بە پەنامەکی هانای بۆ ماڵی ئێمە دەهێنا. لە ماڵە ئێمەش لە سووچێکی هەڵدەکورما و چەشنی بێچۆ کەوێک ڕوو بە گەردوون دەیخوێند و ڕازی دڵە بچکۆلانەکەی بۆ هەڵدەڕشت. بەڵام قەت گوێی فەلەک بەو *قەقەبووانە نەدەبزووت. دوای قەیرێ سەری لە بەرەخۆی دەنا و دوو ڕیز و سێ ڕیز فرمێسکی هەڵدەوەراند و بە هەنیسکەوە خەونووچکە دەیبردەوە. دایم ترسی ئەوەشی لە دڵدا بوو کە باوەژنی لەناکاو وەک دووپشک
پێیەوەدا و چەشنی ماری هار سڕی بکا.

هەرکات لەو کاتانەدا لێم دەڕوانی بەخۆم دەگوت ئاخۆ ئەم کیژۆڵە کرچ و کاڵ و هەراسان و داماوە دەبێ چ تاوانێکی کردبێت وا بەم جۆرە ئازار دەدرێت.
ئەرێ ئێوەش چاوی خەم تێزاو و جەستەی سڕ و ڵەڕ و ماندووتان بینیوە؟ هەنیسک و نووزەی نیوە گیانتان بینیوە؟ مناڵی چاوبەگریان و سیس و برسی و چڵکن و بینیوە؟
👇👇

خامەیەک کە لە دڵی گەلدا دەژی

بۆ هەموو کۆمەڵگەی ئەدەبی و ڕۆشنبیریی کوردستان

هەواڵی کۆچی مامۆستا عەبدوڵڵا کەیخسرەوی دڵی ئەدیبان و ڕۆشنبیرانی کوردستانی بە خەم و پەژارە پڕ کرد. ئەو بیرمەندە ژیانی خۆی بۆ وشە و بیر و کەلتوور تەرخان کرد و بە قەڵەمی بەبڕشتی خۆی، بەشێکی بەرچاوی کاروانی ئەدەبیی کوردی دەوڵەمەند کرد.

مامۆستا کەیخسرەوی نووسەر، وەرگێڕ، ڕەخنەگر، ڕۆماننووس، خوێنەر و بیرمەندێکی دڵسۆز بوو. قەڵەمی ئەو لە نێوان ئەدەب و کۆمەڵگا، ناسنامە و مێژوو، هونەر و بیرکردنەوەدا پەیوەندییەکی بەهێزی دروست کردبوو.

کتێبی (مصیبت کورد بودن) لە کارنامەی ئەودا وەک بەرهەمێکی فکری و کۆمەڵایەتی دەدرەوشێتەوە؛ بەرهەمێک کە خوێنەر لەگەڵ پرسی ناسنامە و کەلتوور و ئەزموونی ژیانی کوردی دەخاتە گفتوگۆیەکی قووڵ و پڕ لە بیرکردنەوە.

وەرگێڕانی (٣ قصیده در باب انجماد)ی ڕەفیق سابیر و نووسین و ڕەخنە ئەدەبییەکانی، فراوانیی جیهانی فکری و ئەدەبیی ئەو پیشان دەدەن. ئەو لە ڕێگەی وەرگێڕانەوە پەیوەندیی نێوان زمان و ئەدەبیات بەهێز کرد و دەروازەیەکی نوێی بۆ خوێنەری کورد بەڕووی جیهانی ئەدەبدا کردەوە.

لە ڕوانگەی کۆمەڵناسییەوە، ئەدیب پارێزەری مێژووی کۆمەڵگا و پەیوەندیدەری نەوەکانە. مامۆستا کەیخسرەوی بە ژیانی ئەدەبی و ڕۆشنبیریی خۆی، بەشێکی گرنگی زنجیرەی ڕۆشنبیریی سەقز و کوردستانی پێکهێنا و بەرهەمەکانی بە گەنجینەی ئەدەبیی کوردی زیاد کرد.

لە ڕوانگەی عارفانەوە، مرۆڤ بە وشە و کردار و خزمەت، ژیانی خۆی درێژ دەکاتەوە. مامۆستا کەیخسرەویش چرایەکی لە ڕێگای ئەدەب هەڵکرد؛ چرایەک کە ڕووناکییەکەی لە لاپەڕە زێڕینەکانی کتێب، لە یادگەی پیرۆزی خوێنەران و لە دڵی نەوەکاندا بەردەوام دەدرەوشێتەوە.

بە ڕێز و خۆشەویستییەوە، یادی ئەو مامۆستا و ڕۆشنبیرە دەکەینەوە و سەرەخۆشیی خۆمان پێشکەشی بنەماڵە و کەسوکارەکەی و هەموو ئەدیبان و نووسەران و شاعیران و ڕۆشنبیرانی کوردستان دەکەین.

ڕۆحی شاد، یادی زیندوو و میراتی ئەدەبیی بەردەوام بێت.

✍️ ئەدیب دڵدار