Mirkonomika

Доллар курси барқарорлашишни бошлабди. Кеча расмий курс 11 сўмга арзонлаган бўлса, бугун биржада очилиш курси 18,2 сўмга пасайган.

@Mirkonomika

АҚШда инфляциянинг тезлашиши ҳамда Федерал Резервнинг фоиз ставкасини  яна ошириши бўйича кутилмаларнинг ошиши фонида асосий экспорт товаримиз олтин нархи 4100 долларгача пасайган.

Ҳозирги вақтда олтин нархи 4141 доллар атрофида шаклланмоқда.

@Mirkonomika

АҚШда инфляция тезлашиши давом этмоқда

Сентябрь ойида АҚШда ойлик инфляция 0,6 фоизни ташкил этиб, йиллик инфляция 3,7 фоизгача тезлашган (кутилмалар 3,6 фоиз эди). Таққослаш учун август ойида йиллик инфляция 3,4 фоизни ташкил этган эди. Йиллик инфляциянинг тезлашиши ўз навбатида  Яқин Шарқдаги кескинликлар фонида энергия товарлари нархи тез ўсаётганлиги билан изоҳланади. Ой давомида энергия товарлари нарх ўсиши 5,2 фоизни ташкил этган.  Жумладан, ой давомида бензин 9,1 фоизга,  иситиш учун ёқилғи  15,3 фоизга қимматлаган.

Нархлари волотил энергия ва озиқ-овқат товарлари чиқариб ташланган индекс (базавий инфляция) ҳам тезлашмоқда. Сентябрь ойида ойлик базавий инфляция 0,3 фоизни ташкил этиб йиллик кўрсаткич августдаги  2,4 фоиздан, 2,6 фоизгача тезлашган.

Умуман олганда, АҚШнинг Эрондаги уруши АҚШлик истеъмолчиларга анча қимматга тушаяпти. Эронга ҳужумлар бошланишидан олдин умумий инфляция 2,4 фоизни ташкил этиб базавий инфляциядан ҳам пастроқ шаклланаётган эди. Уруш натижасида қисқа муддатда йиллик инфляция 1 фоиз банддан кўпроққа тезлашди. Шунингдек, энди инфляция номинал иш ҳақининг ўсишидан юқорироқ шаклланмоқда. Яъни АҚШликлар реал кўрсаткичда ҳам камбағаллашмоқда.

Федерал Резерв 2023 йилдан буён фоиз ставкаларининг оширмаган  ҳамда пасайтириш фазасига ўтаётган эди. Лекин инфляциянинг тезлашиши сабаб ўтган ойда ставка 0,25 фоиз бандга оширилди ҳамда октябрь ойидаги йиғилишда ҳам ошириш эҳтимоли ошмоқда.

 Юқоридагиларнинг ҳеч бири Трамп хоҳлаган ёки ваъда қилган натижалар эмас. Трамп нархларни пасайтиришни, одамларнинг даромадларини оширишни, фоиз ставкаларини пасайтиришни ваъда қилиб келган. Лекин  кўряпмизки, барча ўзгарувчилар умуман тескари томонга кетмоқда.  Табиийки, бу ўзгарувчилар оралиқ сайловларга ҳам  таъсир қилади (табиийки Трамп хоҳламаган йўналишда эмас).

@Mirkonomika

Марказий Осиё мамлакатлари энг тез ўсаётган мамлакатлар қаторида

Халқаро Валюта Жамғармасининг янги прогнозларига кўра, Иқтисодиётимиз 2026 йилда 7,8 фоизга ўсади, апрель ойидаги ҳисоботга нисбатан ўсиш бўйича прогнозлар 1,3 фоиз бандга оширилган.

Қизиқ жиҳати ҳозирги кунда энг тез ўсаётган 10 та иқтисодиётнинг 3 таси Марказий Осиё мамлакатлари ҳисобланади. Бундай ҳолатни бир нечта йил олдин тасаввур қилиш ҳам қийин эди.

Масалан 2015-2019 йилларда биронта Марказий Осиё мамлакатлари энг тез ўсган 10 та иқтисодиёт қаторидан жой олмаган (Яъни ҳеч қайси индивидуал йилда).

Таъкидлаш керакки, Сўнгги йилларда Марказий Осиё мамлакатларининг энг тез ўсаётган мамлакатлар қаторида қайд этилиши биринчи марта эмас. Қирғизистон 2023 йилдан буён, Тожикистон эса 2024 йилдан буён энг тез ўсаётган 10 та иқтисодиётлар қаторидан жой олиб келмоқда.

@Mirkonomika

2026 йилда кузатилаётган шоклар орасида таклиф шоклари асосий роль ўйнамоқда

ХВЖ октябрь ойидаги прогнозларида 86 та мамлакатда иқтисодий ўсиш апрель ойидаги кўрсаткичдан пастроқ шаклланишини баҳолаган. Шунингдек, 141 та мамлакатда йил сўнггида инфляция даражаси апрель ойида баҳоланганидан кўра юқорироқ шаклланиши прогноз қилинмоқда.

Бундан ташқари, 66 та мамлакатда инфляция бўйича прогнозлар оширилиб, иқтисодий ўсиш бўйича прогнозлар пасайтирилган.

Юқоридаги графикдан ҳам кўриш мумкинки, ХВЖ ўсиш бўйича прогнозини пасайтирган давлатларда инфляция прогнозлари оширилган. Бу ўз навбатида таклиф шоки устунлик қилаётганлигини англатади. Агар ялпи талаб шоки сабаб прогнозлар пасайтирилганда инфляция даражаси ҳам пасайтирилар эди. Ҳозирги таклиф шоки эса  Яқин Шарқдаги кескинликлар натижасида  энергия товарлари таклифидаги пасайиш билан изоҳланиши мумкин.

Марказий Осиё мамлакатларидан Ўзбекистон, Тожикистон, Қирғизистонда ўсиш бўйича прогнозлар яхшиланган бўлса (ўз навбатида инфляция бўйича прогнозлар ҳам оширилган), Қозоғистонда ўсиш бўйича прогнозлар бироз пасайтирилган. Бу ўз навбатида Марказий Осиё минтақасида дунёдаги умумий тенденциядан фарқли талаб омиллари устунлик қилаётганлигини кўрсатади.

@Mirkonomika

Woodford Нобель мукофотини олгани ҳақидаги хабардан кейин одатий кунини давом эттириб, талабалардан имтиҳон олибди.

Аввалроқ Нобель мукофоти расмий сайтига берган интервьюсида Woodford бугун қилишни режалаштирган ишларини санай туриб, бугунга режалаштирилган имтиҳони борлигини айтган. Қўнғироқ давомида Woodford: “бу янгиликдан кейин талабалар имтиҳон бўлмаслигидан умидвор бўлади” қабилида ҳазил қилган.  

@Mirkonomika

2026 йил иқтисодиёт бўйича Нобел мукофоти совриндорлари.

Нечта товарда  инфляциянинг йиллик суръати Марказий банк таргетидан юқори шаклланмоқда?

Сентябрь ойида 145 та товар ва хизматларда ойлик нарх ўсиши 0,4 фоиздан, яъни йилликка тенглаштирилган ўсиш 5 фоиздан (Марказий банк таргети) юқори шаклланган. Бунда, 71 та озиқ-овқатлар, 32 та ноозиқ-овқатлар ҳамда 42 та хизматларда йилликка тенглаштирилган ўсиш Марказий банк таргетидан юқори шаклланган.

 Ўтган ой билан таққослаганда  инфляцион таргетдан тезроқ ўсаётган товарлар сони 68 тага ошган. Шунингдек,  2025 йилнинг сентябри билан таққослаганда  йилликка тенглаштирилган ўсиши 5 фоиздан юқори бўлган товарлар сони 23 тага ошган.

Энг муҳим ўтган йили сентябрь ойида бундай товарларнинг 63 фоизи мавсумийлик асосий роль ўйнайдиган озиқ-овқат товарлари бўлган бўлса, жорий йилда йилликка тенглаштирилган ўсиши 5 фоиздан юқори бўлган товарларда озиқ-овқатлар улуши  49 фоизгача пасайган.

Бошқача айтганда инфляциянинг тезлашиши ҳамда таргетдан юқори шаклланиши фақатгина мавсумий характерга эга озиқ-овқатларда мавсум ўзгариши билан нарх ўсишининг тезлашганлиги оқибатида эмас, балки мавсумийлик характери камроқ бўлган хизматлар ҳамда ноозиқ-овқат товарлари ҳисобига ҳам шаклланмоқда.

@Mirkonomika

Ўзбекистон ҳудудлари бўйича фертиллик

Ҳар бир аёлга тўғри келадиган фарзандлар сони Сурхондарёда (3,67) энг юқори бўлса,  энг паст кўрсаткич Қорақалпоғистонда (2,51) қайд этилган.

@Mirkonomika

Трампнинг иккинчи президентлик даврида яратилган барча иш ўринларининг 92 фоизи аёллар ҳиссасига тўғри келибди.  Ҳеч ким Трамп сиёсатидан бундай  натижани кутмаган бўлса керак.

Бунда аёлларлар кўпроқ  ишлайдиган  соғлиқни сақлаш ҳамда  ижтимоий ёрдам Иқтисодиётда асосий иш ўринлари яратган сектор бўлган. Трамп президентликка келгандан буён бу секторда қарийб 1 млн га яқин янги иш ўринлари қўшилган. Бошқа секторларда эса иш ўринлари 222 мингга камайган.

Трамп президентликка келгандан буён иш ўринларини  ҳар хил божлар билан қайтаришга ҳаракат қилаётган  ишлаб чиқаришда эса иш ўринлари 21 мингтага камайган.

@Mirkonomika

Ўзбекистонга Россия ва Қозоғистондан кўра кўпроқ тўғри инвестиция кириб келган

Мамлакатимиз биринчи ярим йилликда тўлов баланси бўйича 2,3 млрд доллар тўғридан-тўғри инвестиция жалб қилган (мажбуриятларнинг соф олиниши). Ўтган йилнинг мос даври билан таққослаганда тўғридан-тўғри инвестициялар оқими 50 фоизга ўсган.

Таққослаш учун бу даврда Россияга тўғридан-тўғри инвестициялар оқими 1,4 млрд долларни ташкил этган. Яъни мазкур даврда Ўзбекистонга Россиядан кўра кўпроқ тўғри инвестиция кириб келган. Лекин таъкидлаб кетиш керакки, тўлов баланси бўйича статистиканинг ўзига хос жиҳати бор. Мажбуриятларнинг соф ўзгариши мажбуриятларнинг ошиши ҳамда камайиши ўртасидаги фарқни ўлчайди. Яъни Россияга 1,4 млрд доллардан кўпроқ инвестиция кирган бўлиши мумкин, лекин чиқиб кетган пул оқими ҳисобига мажбуриятларнинг соф оқими 1,4 млрд долларга тенг бўлган.

Лекин бу оқимнинг Россиядан кўпроқ шакланиши мамлакатимиз учун катта кўрсаткич. Чунки Россия иқтисодиёти мамлакатимиз иқтисодиётидан 17 баробар каттароқ. Ўз навбатида Россияда инвестиция оқимининг бунча паст шаклланиши Россия-Украина уруши билан изоҳланади.

2022 йилдан кейинги даврда Россиядан тўғри инвестицияларнинг фаол  чиқиб кетиши кузатилди. Масалан, биргина 2022 йилнинг ўзида тўғри инвестициялар бўйича мажбуриятлар 39 млрд долларга камайган. Яъни инвесторлар киритган инвестициялардан кўра 39 млрд доллар кўпроқ капиталини Россиядан олиб чиқиб кетган. Россия тарихида бир йилда ҳеч қачон тўғри инвестициялар бу ҳажмда мамлакатдан чиқиб кетиши кузатилмаган эди. 2022 йилдан 2025 йилгача тўғри инвестициялар мамлакатдан чиқиб кетишда давом этган. 2025 йилда эса урушдан кейинги даврда биринчи марта Россияга тўғри инвестиция  мусбат оқими қайд этилган (11,2 млрд доллар).

Шунингдек, Мазкур даврда Қозоғистоннинг тўғри инвестиция бўйича мажбуриятлари 1,5 млрд долларга камайган. Яъни худди юқоридаги ҳолат каби инвесторлар мамлакатдаги инвестицияларини камайтирган. Лекин шу ўринда бир жиҳат муҳим, Қозоғистондаги манфий кўрсаткичнинг шаклланиши асосан тўғри инвестиция киритган корхоналар ўртасида қарзларнинг камайганлиги билан изоҳланади.

Жорий йилнинг иккинчи чорагида мамлакатимизга келган тўғри инвестициялар оқими (мажбуриятлар соф ўзгариши) ЯИМга нисбатан 3 фоизга етган таққослаш учун ўтган йилнинг мос даврида бу кўрсаткич 2,3 фоизни ташкил этган эди. Ярим йиллик оқим эса ЯИМнинг 2,6 фоизини ташкил этган, ўтган йилнинг биринчи ярмида эса 2,4 фоизга тенг бўлган. Яъни инвестициялар оқими тез ўсаётган иқтисодиётимиздан ортда қолмаяпти.  Минтақамиз билан таққослаганда ҳам мамлакатимиз биздан каттароқ иқтисодиётлардан кўпроқ инвестиция жалб қилмоқда.

@Mirkonomika

Реал пенсиялар қандай ўзгарган?

Ўртача пенсия миқдори сўнгги 10 йилда 3,3 баробарга ошиб, 1,6 млн сўмга https://t.me/statistika_rasmiy. Лекин номинал ўсиш ва номинал рақамлар ўртача пенсионернинг ҳаёти қандай ўзгарганлиги ҳақида ҳеч қандай хулоса бермайди.

 Шу сабабли ўртача пенсия тўловлари ўсишини инфляция даражаси билан таққослаш мақсадга мувофиқ. Яъни уларнинг реал даромадлари қандай ўзгарганлигини мазкур кўрсаткич яхшироқ кўрсатади.

2017-2020 йилларда ўртача пенсия даражаси нархлар ўсишидан секинроқ ўсган (йиллар кесимида ўсиш турлича, масалан 2019 йилда пенсиялар инфляциядан тезроқ ўсган, лекин мазкур давр (3 йил) учун умумий ўсиш инфляциядан пастроқ бўлган). Бу эса мазкур даврда пенсионерларнинг реал даромадлари қисқарганлигини кўрсатади.

2021-2022 йилларда эса ўртача пенсия миқдори ҳамда инфляция даражаси деярли бир хил суръатда ўсган (пенсиялар бироз тезроқ).

2023 йилдан бошлаб эса ўртача пенсия миқдори инфляциядан сезиларли тез ўсишни бошлаган. Бу  ўз навбатида юқори иқтисодий ўсиш ҳамда инфляциянинг сезиларли секинлашганлиги билан изоҳланади. 

Сўнгги 9 йилнинг уч йилида пенсиялар миқдори  инфляциядан кўра секинроқ ўсган (энг йирик фарқ 2017 йилда).

Умумий давр давомида пенсионерларнинг ўртача пенсия миқдори  реал кўрсаткичларда 21,3 фоизга ошган.

Сўнгги икки йилда доллар курси бўйича кўп нарса ўзгарди. Масалан 2025 йилдан олдин барча йилларда сўм доимий қадрсизланар эди. Масалан, 2024 йилнинг 25 августигача бўлган даврда сўм 2,8 фоизга қадрсизланган бўлса, 2023 йилнинг мос даврида қадрсизланиш 7,3 фоизни ташкил этган.  2025 йилда эса сўм бу даврда 4,4 фоизга мустаҳкамланишга улгурган эди. жорий йилда ҳам сўм курси нисбатан барқарор қолмоқда.  Жорий йилда Сўмнинг асосий мустаҳкамланиши эса август ойида юз бермоқда ( олдинги ойларда нисбатан барқарор эди).

Сўм долларга нисбатан мустаҳкамланишда давом этмоқда

Август ойи бошидан буён сўм долларга нисбатан сезиларли даражада мустаҳкамланишга улгурди. Хусусан, йил бошидан июль ойининг охиригача сўм  курси долларга нисбатан деярли ўзгармаган бўлса (0,01 фоизга қадрсизланган), август ойининг ўзида  сўм долларга нисбатан 1,9 фоизга мустаҳкамланди.

Таъкидлаш керакки мазкур даврда аксарият валюталар долларга нисбатан мустаҳкамланмоқда. Хусусан, ой бошидан буён танлаб олинган 39 та валютадан 28 таси долларга нисбатан мустаҳкамланган ҳамда фақатгина 5 тасининг қадрсизланиши кузатилган ( ўзгармаганларининг деярли барчаси белгиланадиган валюталар).

Бу даврда долларга нисбатан энг юқори мустаҳкамланган валюта Корея вони бўлиб ой бошидан буён вон 4 фоизга мустаҳкамланган. Шунингдек, тенге 3,5 фоизга мустаҳкамланган.

Умуман олганда, сўмнинг август ойидаги мустаҳкамланиши глобал тенденцияларга мос кечмоқда.  

Ҳозирча август ойидаги  экспорт (айниқса олтин нархи ўсиши фонида олтин экспорти), инвестиция, пул ўтказмалари, ташқи қарз оқими каби кўрсаткичлар  бўйича маълумотлар мавжуд эмас. Бу омиллар ҳам табиийки катта роль ўйнаётган бўлиши мумкин (буни кейинроқ билиб оламиз).

Ўқувчилар суний интелект билан уйга вазифаларни тезроқ ва яхшироқ бажармоқда. Лекин имтиҳонларда  олдингидан пастроқ баҳо олишмоқда.

2026 йилда 64 https://x.com/OurWorldInData/status/2089366855026647191?s=20 мамлакат аҳоли сони бўйича peak (энг юқори) даражасидан ўтган. Яъни бу мамлакатларда аҳоли сони келажакда пасаювчи трендни намоён қилади. Келаётган йилларда эса бундай давлатлар сони фақат ошиб бориши прогноз қилинмоқда.

Юқоридаги графикда аҳолиси қисқараётган (peak дан ўтган) давлатлар кўк рангда тасвирланган. 2025 йилда аҳолиси қисқарган давлатларда дунё аҳолисининг тўртдан бири истиқомат қилган.

Ой бошидан буён сўм долларга нисбатан 1,2 фоизга мустаҳкамланди. Бу даврда сўм 12 та сессиянинг 8 тасида долларга нисбатан мустаҳкамланган.

 Лекин  сўмнинг мустаҳкамланиши ўз навбатида ўзи хос ҳодиса эмас балки асосан глобал тенденцияга мос шаклланмоқда. Хусусан, ой бошидан буён танлаб олинган олинган   валюталардан  фақатгина бештаси долларга нисбатан қадрсизланган холос. Бошқа валюталар эса мустаҳкамланган.

Бу даврда долларга нисбатан энг юқори мустаҳкамланган валюта Исроил шекили (3,5 фоиз)  бўлган бўлса, Тенге (2,2 фоиз) иккинчи энг юқори мустаҳкамланган валюта бўлган.  Сўм эса долларга нисбатан юқори мустаҳкамланган еттинчи валюта бўлган.  Ой бошидан буён долларга нисбатан энг юқори қадрсизланган валюта эса рубль бўлиб, рубль август ойида 6,5 фоизга қадрсизланган. Ўз навбатида асосий меҳнат бозоримиз валютасидаги бундай қадрсизланиши бироз вақт ўтиб пул ўтказмалари канали орқали сўмга ҳам таъсир қилиши мумкин.

 Ўтган йилнинг мос даврида сўм долларга нисбатан 0,35 фоизга мустаҳкамланган эди.

Россияга ишлаш мақсадида борган Марказий Осиёликлар сони камаймоқда

Жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида Россияга ишлаш мақсадида келган Марказий Осиёликлар сони  2.1 млн кишини ташкил этиб, олдинги йилга нисбатан 14 фоизга ёки 340 мингга https://x.com/andyd10/status/2085386246528946342?s=20.

Давлатлар кесимида энг юқори номинал пасайиш Ўзбекистондан кузатилган.  Биринчи ярим йилликда Ўзбекистондан Россияга ишлаш мақсадида борган мигрантлар сони 179 мингга камайган (13,2 фоиз). Тожикистон ҳамда Қирғизистондан эса қисқариш мос равишда  107,8 минг ҳамда 57,8 мингни ташкил этган. Қозоғистондан деярли пасайиш кузатилмаган бўлса, Туркманистондан ишлаш мақсадида Россияга борганлар 41 фоизга ошган (кичик база таъсири сабаб юқори ўсиш).

Бунда, маълумот Россияда ишлаб турганлар сонини эмас балки январь-июнь ойларида Россияга ишлаш мақсадида  борганлар сонини қамраб олади.

Миграция агентлигига кўра ҳозирги кунда 834,2 минг меҳнат мигрантларимиз Россияда фаолият олиб бормоқда. Лекин Россия томони бераётган маълумотга кўра биринчи ярим йилликнинг ўзида Россияга ишлаш мақсадида ташриф буюрганлар сони 1,2 млн кишини ташкил этган.  Албатта, Россия томони рақамларни ошириб кўрсатишдан, биз эса тескарисидан манфаатдормиз. Шу сабабли рақамлар фарқ қилиши турган гап. Лекин ишлаб турганлар сони  ва оқими ўртасидаги фарқ нима билан изоҳланади?

 Биринчидан, Россияда мигрантларнинг ишлаш муддати нисбатан қисқа. Шу сабабли бир киши бир йил давомида бир мартадан кўпроқ Россияга ишлаш мақсадида ташриф буюриши мумкин. Бу эса ишлаш мақсадида келганлар сонини табиийки ошириб кўрсатади.

Иккинчидан, биринчи ярим йилликда мавсумий ишларга талабнинг ўсиши натижасида кўпроқ ташрифлар айни шу даврга тўғри келади. Бу эса рақамларни бироз юқори кўрсатиши мумкин.  Шунингдек, Россияга ишлаш учун келганлар статистикаси Россиядан бу даврда мамлакатига қайтиб кетганларни қамраб олмайди.

Лекин тренд кўрсатмоқдаки, Марказий Осиёлик ишчилар Россиядан юз ўгиришмоқда. Бу ўз навбатида бошқа альтернатив меҳнат бозорларининг фаол очилаётганлиги ҳамда Россияда хавфсиз ишлаш имкониятлари пасайиб, иш шароитлари қийинлашиб бораётганлиги билан изоҳланиши мумкин.

Россияга Марказий Осиёдан ишлаш мақсадида бораётган камаяётган  бир вақтда Ҳиндистон ҳамда Хитойдан ишчилар ярим йилда 25,8 мингга ошган.

Агар жорий тренд келаётган бир неча йил давомида сақланиб қолса, Марказий Осиё ташқи меҳнат бозорини сезиларли диверсификация қилишга эришиши мумкин.

Туғилишлар Марказий Осиё мамлакатларидан Қозоғистон ва Ўзбекистонда қисқараётган бўлса, Тожикистон ҳамда  Қирғизистонда ўсмоқда.

Жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида Марказий Осиё давлатларида жами (Туркманистон ҳисобга олинмаган), 711,3 мингта туғилиш қайд этилган бўлиб, олдинги йилнинг мос даврига нисбатан 5,5 фоизга қисқарган.  Бунда, қисқариш Ўзбекистон ҳамда Қозоғистон ҳисобига юз берган. Хусусан, биринчи ярим йилликда Қозоғистонда 149,8 https://x.com/masagget/status/2086720594217934914?s=20 туғилиш қайд этилиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 7,1 фоизга қисқарган бўлса,  Ўзбекистонда 373,4 https://stat.uz/img/press-relizlar/q2-2026-lotin.pdf туғилиш қайд этилиб, 7,9 фоизга қисқарган.

Минтақада иқтисодиёти энг тез ўсаётган икки қўшнимизда эса туғилишлар ўсмоқда. Хусусан, биринчи ярим йилликда Қирғизистон ҳамда Тожикистонда мос равишда 66,3 https://t.co/YRc3WVa2aS ҳамда 121,8 https://khovar.tj/rus/2026/07/v-pervom-polugodii-2026-goda-v-tadzhikistane-rodilos-121-810-detej/ туғилишлар қайд этилиб, ўсиш Қирғизистонда 2 фоизни, Тожикистонда эса 0,9 фоизни ташкил этган.  

Умуман олганда, собиқ иттифоқ мамлакатлари орасида Қирғизистон ҳамда Тожикистонда кузатилган ҳодиса нисбатан ноёб ҳисобланади. Чунки иттифоқ мамлакатларининг аксариятида туғилишлар қисқармоқда. Хусусан, биринчи ярим йилликда Арманистонда туғилишлар 1,9 https://arka.am/en/news/economy/in-armenia-the-birth-rate-decreased-by-1-9-and-the-death-rate-by-4-7-in-the-first-half-of-2026/ қисқарган бўлса,   Январь-май ойларида  Озарбайжонда қисқариш 12,3 http://stat.gov.az/news/index.php?lang=en&id=6381 ташкил этган. 2022 йилдан буён уруш ҳолатида бўлган Украинада эса туғилишлар биринчи ярим йилликда 16 https://rubryka.com/en/2026/07/22/v-ukrayini-narodzhuvanist/ қисқарган (қолган собиқ иттифоқ мамлакатлари бўйича ҳозирча ярим йиллик маълумотлар мавжуд эмас). Расмий маълумотларини эълон қилишни тўхтатган Россияда турли баҳолашларга кўра, биринчи чоракда  туғилишлар олдинги йилнинг мос даврига нисбатан 6 фоизга қисқарган.